Citaten uit gesprekken vanaf 1973 gevoerd tussen het Tori Collectief en personen uit alle rangen en standen in de Surinaamse samenleving.

Er wordt gebouwd op de ervaring van personen die over leiderschapskwaliteiten beschikken en bewezen hebben door muren te gaan om Surinaamse idealen te verwezenlijken.

Homogeniteit
“Voor buitenstanders lijkt de Javaanse gemeenschap homogener dan zij in werkelijkheid is. Beginnend bij de religie zien we dat de Javaan kan thuishoren bij alle in Suriname beleefde godsdiensten. Je hebt er de moslims, rooms- katholieken, protestanten en andere denominaties.”

Generatie kloof
“En daarnaast leeft nog het oude animistische beginsel. Naast de religieuze verschillen is er ook sprake van de generatiekloof. En dan hebben we het nog niet gehad over sociale en economische discrepanties.”

Stad en district
“Ook kan onderscheid worden gemaakt tussen de Javaan in het district en die in de stad. Dan hebben we het over verschillen in gedrag, opvattingen, voeding, behuizing en wat dies meer zij.”

Gelokaliseerd
“In de koloniale tijd werd de Javaan gelokaliseerd in bepaalde regionen. Deze bevolkingsconcentraties zijn tot op heden zichtbaar in Commewijne, Saramacca, Coronie en Nickerie, overal waar er plantages waren.”

Relatie
“Zouden we de Javanen als een entiteit willen beschouwen, dan moeten we behalve over de interne tegenstellingen in de groep ook praten over de externe relaties.”

Nationalisten
“De vraag is, wat is nationalisme? Wij kunnen niet goed praten over Javaans nationalisme zonder de andere bevolkingsgroepen erbij te betrekken.”

Cultuurelementen
“Nationaal geworden Javaanse cultuurelementen zijn bekend, zoals de batikkleding, de Javaanse keuken en de muziek. Omgekeerd hebben de Javanen zaken van andere bevolkingsgroepen in zich opgenomen. Het christendom bijvoorbeeld.

Communicatiemedia
“Tenslotte staat ze zoals alle andere Surinaamse culturen onder de gestadige invloed van cultuurimperialisme dat de stedelingen in de wereld van vandaag via massa communicatiemedia beïnvloedt.”

Wereldburgerschap
“Tot datgene wat de Javaan heeft geabsorbeerd in zijn Surinaamse geschiedenis behoren de gemeenschappelijke voertalen, verder een vorm modern wereldburgerschap dat typerend is voor stedelingen over de gehele wereld. Men heeft een baan, ijvert voor vooruitgang, studeert, denkt aan trouwen, kinderen en gezinsleven.”