Onderwijs

Straatvervuiling: een beschavingskwestie “Uma sma en du bun ogri, mannegre nomo e tyar a nen.” Vrouwen doen goed en kwaad, maar vaak draagt de mannennaam de schuld. Dat oude kasekolied raakt aan een dieper maatschappelijk verschijnsel: degene die zichtbaar is, krijgt vaak de schuld. Degene die zwak staat, wordt gemakkelijk aangewezen. Degene die geen stem heeft, wordt het gezicht van een probleem dat in werkelijkheid veel groter, breder en ingewikkelder is. Zo is het ook met de verloedering van Paramaribo en andere delen van Suriname.   Complex maatschappelijk probleem Via de media werd recent bij monde van Omar Terborg, veiligheidsadviseur van president Jennifer Simons en oud-commissaris van politie, vernomen dat de regering het dak- en thuislozenvraagstuk structureler wil aanpakken. Volgens de berichtgeving gaat het om een complex maatschappelijk probleem dat vraagt om samenwerking tussen verschillende ministeries en organisaties.      Dat de regering dit vraagstuk opnieuw op de agenda plaatst, is belangrijk. Het beeld van dak- en thuislozen, verslaafden en geestelijk verwarde personen in het straatbeeld is immers niet langer te ontkennen. Maar juist daarom moeten wij voorzichtig zijn. Want wanneer een maatschappelijk probleem politiek geladen wordt benaderd, ontstaat al snel het gevaar dat men vooral het zichtbare ongemak wil verwijderen, zonder de diepere oorzaken werkelijk aan te pakken. Toerismereclame bezijdens de waarheid Wie vandaag door bepaalde straten, bermen en openbare plekken loopt, ziet een pijnlijke werkelijkheid. Onverzorgde hoeken. Vuil langs de weg. Stinkende afvalhopen. Verwaarloosde gebouwen. Pishok. Bermen die niet meer als publieke ruimte voelen, maar als vergeten plekken. Het beeld dat zich aandient, past niet bij het paradijs dat in toerismereclame wordt opgehemeld.   Suriname wordt graag gepresenteerd als groen, gastvrij, kleurrijk en natuurlijk. En dat is Suriname ook. Maar wie eerlijk kijkt, ziet daarnaast een andere werkelijkheid: vervuiling, nalatigheid, wanorde en een groeiend gebrek aan zorg voor de publieke ruimte. Die werkelijkheid mogen wij niet langer wegpraten.   Wie krijgt de schuld? In vraaggesprekken met willekeurige burgers, verspreid over jaren, wordt in negen van de tien gevallen een beschuldigende vinger gewezen naar zwervers, drugsverslaafden, geestelijk verwarde personen, dak- en thuislozen. Zij zouden de stad bevuilen. Zij zouden de overlast veroorzaken. Zij zouden het beeld van de hoofdstad ontsieren. Maar die beschuldiging is te gemakkelijk. Zij is onrechtvaardig en vaak ook onjuist.   Natuurlijk zijn er problemen rond mensen die op straat leven. Natuurlijk is er sprake van overlast. Natuurlijk zijn er plekken waar de samenleving niet mag wegkijken van gevaar, vervuiling, verslaving en menselijk verval. Maar het is onjuist om de hele verloedering van de stad op deze groepen af te schuiven. Drager van de schuld van de samenleving. Wie een hond wil slaan, vindt licht een stok. Wie een zondebok zoekt, vindt altijd iemand die minder macht heeft, minder bescherming geniet en zich moeilijk kan verdedigen. De kwetsbare mens wordt dan niet alleen slachtoffer van armoede, verslaving, psychische nood of uitsluiting, maar ook drager van de schuld van de samenleving.   Daarom is het goed dat Omar Terborg het vraagstuk niet uitsluitend als een politieprobleem of veiligheidsprobleem benoemt, maar als een complex maatschappelijk vraagstuk. Juist daarin ligt de kern. Het gaat niet alleen om mensen van de straat halen. Het gaat niet alleen om het schoonmaken van plekken waar toeristen, kinderen, ouderen en burgers dagelijks passeren. Het gaat om de vraag wat voor samenleving wij zijn geworden, hoe wij omgaan met publieke ruimte en hoe wij omgaan met mensen die buiten de normale orde zijn gevallen. Verwijdering of zelfs internering Het idee om overlastbezorgers van de straat te verwijderen is niet nieuw. Al decennia wordt in Suriname gesproken over opvang, afzondering, verwijdering of zelfs internering in districten. Ook in eerdere perioden is geprobeerd om het vraagstuk buiten het zicht van de hoofdstad te plaatsen. Maar telkens blijkt dat een probleem niet verdwijnt wanneer men de mens verplaatst.   Een dak boven het hoofd is noodzakelijk, maar het is slechts een klein deel van het proces. Wie dakloos is, heeft vaak meer nodig dan onderdak. Er is specialistische hulp nodig. Er is medische zorg nodig. Er is psychische begeleiding nodig. Er is verslavingszorg nodig. Er is voeding nodig. Er is veiligheid nodig. Er is dagstructuur nodig. Er is werkgelegenheid nodig. Er is menselijke nabijheid nodig.   Wie geestelijk verward is, moet niet alleen uit het straatbeeld verdwijnen, maar geholpen worden. Wie verslaafd is, heeft niet alleen politie nodig, maar behandeling. Wie dakloos is, heeft niet alleen opvang nodig, maar perspectief. En wie jarenlang buiten het gewone maatschappelijke verkeer heeft geleefd, keert niet zomaar terug met een bed, een bord eten en een bevel. Zonder duurzame resultaten Daarom moet bureaucratie ver uit de buurt blijven van menselijke nood. Er zijn in Suriname tientallen instanties, organisaties, diensten en personen die zich op de een of andere manier ontfermen over drugsverslaafden, daklozen, geestelijk kwetsbaren en mensen aan de rand van de samenleving. Velen van hen werken hard. Velen doen hun best. Velen verdienen waardering. Maar goede bedoelingen zijn niet genoeg als de aanpak versnipperd blijft, als niemand eindverantwoordelijkheid draagt en als projecten telkens beginnen met veel woorden maar eindigen zonder duurzame resultaten.   De centrale vraag is daarom niet alleen: wat gaat de regering doen?   De centrale vraag is ook: waarom zou het nu wel lukken?   Het antwoord kan alleen liggen in een integrale aanpak. Niet in het wegduwen van mensen. Niet in het schoonvegen van straten voor het oog. Niet in tijdelijke acties die verdwijnen zodra de mediabelangstelling afneemt. Het antwoord ligt in samenwerking, deskundigheid, financiering, opvolging, registratie, begeleiding en volharding.   Maar zelfs dan is het vraagstuk groter dan dak- en thuisloosheid alleen. Want Suriname wordt niet alleen ontsierd door mensen die op straat leven. Suriname wordt ook ontsierd door straatvuil in alle hoeken en gaten. Het is niet alleen zwerfvuil. Er vormen zich op steeds meer plekken stinkende afvalhopen. Soms in de buurt van woningen. Soms langs wegen. Soms bij markten. Soms bij verlaten gebouwen. Soms op plekken waar kinderen lopen, ouderen passeren en toeristen kijken.   Dat is een nationale schande.   En

MA Mijn moeder,ik noem haar ma,omdat dat woord dichter bij mijn hart ligt.Moeder klinkt mooi,maar ma klinkt als thuis.   Zij droeg mijvoordat ik de wereld kende.Zij kende mijn huilen,mijn stilte,mijn lach.   Als kind leerde ik van haardat liefde niet altijd veel woorden heeft.Soms is liefde een bord eten,een bezorgde blik,een hand op mijn schouder.   Mijn ma was erin dagen van zonen in nachten van twijfel.Zij gaf mij krachtzonder zichzelf groot te maken.   Moederdag is één dag,maar ma leeft in elke dag.In mijn denken,in mijn stappen,in mijn manier van liefhebben.   Mijn moeder, mijn ma,de band tussen onsis niet gemaakt van woorden alleen.Zij is bloed, herinnering,gebed en dankbaarheid.   En zolang ik leef,draag ik iets van haar mee.Want ik ben haar kind,en zij blijft mijn ma.   HJD https://youtube.com/shorts/movS21SLo44

De toekomst van Suriname klinkt: krachtig, doordacht en vol overtuiging Zaterdag 18 april 2026 vond in Lien en Wim Café aan de Verlengde Gemenelandsweg 200 te Paramaribo de Pre-Generale van het National Speech Contest 2026 plaats. Deze bijeenkomst vormde meer dan een gewone voorbereidende activiteit. Zij liet zien hoe de toekomst van Suriname kan klinken: jong, welbespraakt, nadenkend, betrokken en bereid om zich uit te spreken over thema’s die ertoe doen.   Meer dan een wedstrijd in spreken De 29ste editie van het National Speech Contest, georganiseerd door Junior Chamber International (JCI) Nilom, staat opnieuw in het teken van spreekvaardigheid, leiderschap en maatschappelijke vorming. Sinds 1986 biedt deze competitie middelbare scholieren een bijzonder podium om te groeien in zelfvertrouwen, kritisch denken en overtuigingskracht. In een tijd waarin verwarring, oppervlakkigheid en snelle meningsvorming vaak de boventoon voeren, is het van grote betekenis dat jongeren leren spreken met inhoud, discipline en respect.   Het National Speech Contest is immers niet slechts een wedstrijd in mooi praten. Het is in wezen een oefenschool voor burgerschap. Hier leren jongeren hun gedachten te ordenen, hun emoties te beheersen, hun overtuiging onder woorden te brengen en hun publiek te raken zonder goedkoop effectbejag. Dat maakt deze contest waardevol voor het individu én voor de samenleving. Suriname heeft dringend behoefte aan een generatie die niet alleen luid spreekt, maar ook leert luisteren, analyseren en verbinden.   Een podium voor talent en inhoud De Pre-Generale van 18 april gaf daarvan een hoopvol beeld. De aanwezige jongeren toonden inzet, lef en de wil om boven zichzelf uit te stijgen. Het ging niet alleen om stemgebruik of presentatie, maar ook om houding, inhoud en uitstraling. Woorden kregen betekenis. Ideeën kregen richting. En talent kreeg een podium.   De opvallende rol van jonge vrouwen Opvallend was wel dat het vrouwelijk geslacht duidelijk domineerde. Dat gegeven mag enerzijds positief worden gelezen: jonge vrouwen tonen zichtbaar dat zij bereid zijn om hun plaats in het publieke debat op te eisen. Zij laten zien dat intellect, taalvaardigheid en maatschappelijke betrokkenheid geen abstracte begrippen zijn, maar levende krachten.   Tegelijk roept deze dominantie ook een vraag op: waar blijven de jongens? Als wij werkelijk bouwen aan een evenwichtige toekomst voor Suriname, dan moet de vorming van weerbare, nadenkende en verantwoordelijke jonge mannen eveneens bijzondere aandacht krijgen. De spreekcultuur van Suriname mag geen zaak van één geslacht worden. De jeugd in haar geheel moet leren om het woord te nemen.   Het gemis van de districten Een tweede punt van reflectie is dat deelnemers uit de districten ontbraken. Dat is een gemis dat niet zomaar als een praktische toevalligheid mag worden beschouwd. Wanneer een nationale contest vooral stedelijk wordt ingevuld, dreigt onbedoeld het beeld te ontstaan dat talent, visie en eloquentie zich hoofdzakelijk in Paramaribo concentreren.   Dat zou een ernstige misvatting zijn. Suriname is groter dan de hoofdstad. Ook buiten Paramaribo leven jongeren met talent, inzichten, levenservaring en leiderschapspotentieel. Juist daarom is het van belang dat toekomstige edities nog doelgerichter bruggen slaan naar de districten. Een werkelijk nationaal podium moet ook werkelijk nationaal aanvoelen.   Kritisch, maar vooral opbouwend Deze kritische kanttekeningen doen echter niets af aan de betekenis van wat reeds is bereikt. Integendeel: zij onderstrepen juist de groeimogelijkheden van een initiatief dat zijn waarde al lang heeft bewezen. Het National Speech Contest is een krachtig instrument van jeugdvorming. Hier worden niet alleen sprekers gevormd, maar ook burgers, denkers en toekomstige leiders.   Jongeren leren hier dat woorden verantwoordelijkheid dragen. Dat taal niet alleen kan vermaken, maar ook kan genezen, waarschuwen, inspireren en richting geven.   De strijd om meer dan een titel De strijd om de titel Best Speaking Student of Suriname 2026 is daarmee veel meer dan een competitie tussen acht finalisten. Het is een strijd van ideeën, van moed en van stem. Het is een moment waarop jongeren niet alleen spreken, maar ook gehoord worden. Waar woorden bruggen kunnen slaan tussen school en samenleving, tussen droom en daad, tussen individu en natie.   Deelnemende scholen Algemene Middelbare School (AMS)Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs (VWO)Ewald P. Meyer Lyceum (Lyco 2)Miranda Lyceum (Lyceum 1)   Finalisten Zebeda PatriceChayenne EtnelChayah LauwerendsKayla LiengaChenice KortstamJayden PostSilomi Louisville   Jongeren als stem van morgen Met deze groep jonge sprekers wordt duidelijk dat Suriname over jeugd beschikt die kan nadenken, formuleren en overtuigen. Dat is geen geringe zaak. In het spreken van jongeren klinkt vaak al de richting van morgen door. Wie luistert naar hun woorden, hoort iets van het land dat Suriname kan worden.   Een investering in nationale ontwikkeling Laat he contest daarom niet slechts worden gezien als een eenmalige happening, maar als een investering in nationale ontwikkeling. Wie jongeren leert om helder te denken en waardig te spreken, helpt een land om beter te kiezen, beter te begrijpen en beter samen te leven.   De toekomst van Suriname klinkt het sterkst wanneer zij niet schreeuwt, maar spreekt met inhoud. Krachtig. Doordacht. En vol overtuiging.   Henk Doelwijt https://youtu.be/lmMk1UyxxtU

Pre-Generale National Speech Contest 2026 ZATERDAG 18 APRIL 2026 LIVE BIJ LIEN & WIM  Bereid je voor op een middag vol talent, inspiratie en krachtige woorden tijdens de Pre-Generale National Speech Contest 2026! Bij Lien en Wim Café verwelkomen wij de beste jonge sprekers van Suriname, die strijden om de titel Best Speaking Student of Suriname 2026. Ook Live uitgezonden via de Facebook page van Stichting Pro-humaniteit.Dit is geen gewone wedstrijd…Dit is een podium waar ideeën tot leven komen,waar jongeren hun stem laten horen,en waar de toekomst van Suriname spreekt. Locatie: Lien en Wim CaféVerlengde Gemenelandsweg #200Zaterdag 18 april 2026Aanvang: 12:00 uurMet deelnemers van: AMS | VWO | Lyco 2 | Lyco 1 Kom ondersteunen. Kom luisteren. Kom beleven.Want jouw aanwezigheid geeft deze jonge stemmen kracht. 

Melisa Panka MA leest tegen de koloniale logica in Een bijdrage aan de Surinaamse geschiedschrijving   Met grote blijdschap en trots maken wij bekend dat Melisa Christina Panka gehuwd Doelwijt haar studie: Master of Arts in Geschiedenis aan de Faculteit der Humaniora van de Anton de Kom Universiteit van Suriname, heeft voltooid en is afgestudeerd met haar masterthesis.   Het Staatstoezicht Met het onderzoek naar het koloniaal beleid tijdens de periode van het Staatstoezicht en de overlevingsstrategieën van de vrijgemaakten gedurende die periode, levert zij een bijdrage aan de Surinaamse geschiedschrijving.   In dit onderzoek belicht Melisa Panka een periode uit onze geschiedenis en schenkt zij bijzondere aandacht aan de veerkracht, waardigheid en overlevingskracht van de vrijgemaakten. Haar werk getuigt van toewijding, wetenschappelijke ernst en historisch besef.   Deze mijlpaal is niet alleen een persoonlijke overwinning, maar ook een moment van vreugde voor allen die haar op deze weg hebben ondersteund en aangemoedigd.   Wij feliciteren Melisa Christina Panka van harte met deze prachtige academische prestatie en wensen haar Gods rijke zegen, wijsheid en verdere voorspoed toe op haar levens- en loopbaanpad.  Master of Arts in Geschiedenis   Met haar onderzoek naar het koloniaal beleid tijdens de periode van het Staatstoezicht en de overlevingsstrategieën van de vrijgemaakten levert Melisa Christina Panka een bijdrage aan de Surinaamse geschiedschrijving. De studie werd ingediend op 30 maart 2026 bij de Anton de Kom Universiteit van Suriname, Faculteit der Humaniora, ter verkrijging van de graad van Master of Arts in Geschiedenis.   De keuze van het onderwerp   De kracht van deze thesis ligt in de keuze van het onderwerp. Panka richt haar blik op het Staatstoezicht in de periode 1863–1873, een fase die wel bekend is, maar in de geschiedschrijving vaak onvoldoende vanuit het perspectief van de vrijgemaakten is onderzocht.   Zij laat zien dat de formele afschaffing van de slavernij niet automatisch samenviel met werkelijke vrijheid. Volgens haar analyse diende het Staatstoezicht vooral om de plantage-economie te beschermen, arbeidsdwang voort te zetten en bestaande raciale machtsverhoudingen in stand te houden. Tegelijk toont zij aan dat vrijgemaakten, ondanks deze zware beperkingen, uiteenlopende strategieën ontwikkelden om hun autonomie te vergroten. Diepgang en analytisch scherp   Methodologisch is dit werk stevig opgebouwd. Panka baseert zich op archiefonderzoek, literatuurstudie en orale traditie en benadert haar materiaal vanuit een subalterne invalshoek, aangevuld met theoretische inzichten uit onder meer de Critical Race Theory, Durkheim en de copingtheorie van Lazarus en Folkman. Dat geeft de studie historische diepgang en analytische scherpte. Vooral haar poging om “de geschiedenis van onderuit” te schrijven, maakt het proefschrift relevant voor zowel de academie als het bredere maatschappelijke debat in Suriname.   Slachtofferschapsperspectief doorbroken   Panka blijft niet steken in de beschrijving van onderdrukking alleen. Zij brengt ook de veerkracht, agency en gemeenschapsvorming van de vrijgemaakten naar voren. Daarmee doorbreekt zij een eenzijdig slachtofferschapsperspectief. In haar conclusie komt zij uit bij een kernformule die nazindert. Het Staatstoezicht was juridisch geen voortzetting van de slavernij, maar wel een systeem van “vrijheid in gebondenheid”. Die formulering vat de historische tragiek, de analytische kracht van deze thesis samen.   Suriname geen geïsoleerd geval   De vergelijkende blik naar Brits-Guyana versterkt het werk. Hierdoor wordt duidelijk dat Suriname geen geïsoleerd geval was, maar deel uitmaakte van een bredere koloniale logica waarin emancipatie werd toegestaan zonder de onderliggende machtsstructuren werkelijk af te breken. Dat maakt deze thesis niet alleen belangrijk voor de nationale geschiedschrijving, maar ook voor bredere Caraïbische en diasporische studies. Historische ernst   Waar deze studie sterk betrokken en moreel bewogen klinkt, is dat geen zwakte maar eerder een teken van historische ernst. Panka schrijft niet koel op afstand, maar met een duidelijke verantwoordelijkheid tegenover hen van wie de stemmen in het archief vaak slechts indirect hoorbaar zijn. Dat maakt deze scriptie menselijk en geëngageerd. In haar eigen woorden wil zij bijdragen aan heling, bewustwording en een dieper begrip van vrijheid. Die ambitie is voelbaar in het hele werk.   Maatschappelijk relevante studie   Melisa Panka studeert af met een thesis die ertoe doet. Dit is een verdienstelijke, zorgvuldig opgebouwde en maatschappelijk relevante studie. Zij verdient waardering, niet alleen omdat zij een academische mijlpaal bereikt, maar vooral omdat zij met dit werk een wezenlijke bijdrage levert aan het historisch bewustzijn van Suriname.   Bijdrage aan Surinaamse geschiedschrijving   Op 30 maart 2026 werd de de thesis ingediend bij de Anton de Kom Universiteit van Suriname, Faculteit der Humaniora, studierichting Geschiedenis, ter verkrijging van de graad van Master of Arts in Geschiedenis.   Dr. Hans Ramsoedh en Jerome Egger waren als begeleiders en beoordelaars verbonden aan dit academisch traject.   Melisa Christina Panka gehuwd Doelwijt levert een bijdrage aan de Surinaamse geschiedschrijving.   De kracht van het onderwerp   Melisa Panka richt zich op het Staatstoezicht (1863–1873), een fase die volgde op de formele afschaffing van de slavernij, waarin de vrijheid van de vrijgemaakten in juridisch, sociaal en economisch opzicht sterk werd ingeperkt. Dat spanningsveld maakt haar onderzoek historisch relevant.   Waardigheid bewaren   Zij toont aan dat het Staatstoezicht niet zomaar een overgangsfase was, maar een doelbewust koloniaal systeem dat erop gericht was de plantage-economie te beschermen, arbeidsdwang voort te zetten en de bestaande machtsstructuren te handhaven. Tegelijk laat zij zien dat de vrijgemaakten binnen die benauwde werkelijkheid eigen strategieën ontwikkelden om te overleven, waardigheid te bewaren en hun autonomie te vergroten.   Poging tot historisch herstel   Zij blijft niet steken in een beschrijving van koloniale onderdrukking. De auteur kiest voor een benadering waarin de veerkracht, de capaciteit van individuen om zelf te kiezen en creativiteit van de vrijgemaakten centraal staan.   Historisch herstel   Dat verleent de thesis een menselijk en moreel gewicht. Hier spreekt niet alleen de historica, maar ook iemand die beseft dat geschiedenis over mensen van vlees en bloed gaat, over verlies en vernedering, maar ook over weerstand, gemeenschapsvorming en geestelijke kracht. In dat opzicht is deze thesis meer dan een academische oefening; zij is ook een poging tot historisch herstel.   Tegen de koloniale logica inlezen   Melisa Panka baseert