Stichting De Stem, de sociale zuil van de Volle Evangeliekerk Kinderen van het Licht Ministries, reageert met waardering op het artikel “Achter ieder straatbeeld schuilt een levensverhaal”. Het artikel wijst terecht erop dat dak- en thuislozen niet op één hoop gegooid mogen worden, omdat achter ieder mens een eigen levensverhaal schuilt.

 

Toch wil Stichting De Stem vanuit haar dertigjarige ervaring met de opvang en begeleiding van drugs- en alcoholverslaafden, daklozen, thuislozen en andere kwetsbare mensen een belangrijke aanvulling geven.

 

De aanpak van Stichting De Stem is niet in de eerste plaats gebaseerd op systemen, diagnoses of deskundige taal, maar op barmhartigheid. Vanuit Gods Woord gelooft de stichting dat ieder mens, hoe beschadigd ook, geschapen is met waardigheid en herstelmogelijkheden.

 

Zoals Jezus zegt:

“Ik ben barmhartigheid en geen offerande.”

 

Deze tekst vormt een belangrijk uitgangspunt. God vraagt niet alleen om formele handelingen, maar om een hart dat bewogen is met de nood van de ander.

 

De dakloze is eerst en vooral mens

De dakloze, de verslaafde, de zwerver, de verwarde mens en de thuisloze worden vaak gezien als mensen die het straatbeeld verstoren. Men spreekt over hen alsof zij vooral overlast veroorzaken en zo snel mogelijk van de straat gehaald moeten worden.

 

Maar Stichting De Stem kijkt anders.

Achter iedere dakloze staat een mens. Een mens met een naam, een geschiedenis, pijn, fouten, talenten, schaamte, hoop en mogelijkheden. Niemand wordt zomaar dakloos. Niemand raakt zomaar verslaafd. Niemand kiest zonder reden voor een bestaan van vuil, honger, onzekerheid, afwijzing en vernedering.

 

Het straatbeeld toont daarom niet alleen verval. Het toont levensverhalen die onderweg beschadigd zijn geraakt.

 

De Bijbel herinnert ons eraan dat barmhartigheid begint bij het zien van de mens: “Zalig zijn de barmhartigen, want aan hen zal barmhartigheid bewezen worden.”

 

De mens mag niet verdwijnen achter deskundigheid

Bij de aanpak van dak- en thuisloosheid bestaat het gevaar dat de mens verloren gaat achter diagnoses, protocollen, instellingen en deskundige termen. Dan wordt iemand niet langer gezien als mens, maar als geval. Als verslaafde. Als psychiatrische patiënt. Als overlastgever. Als zorgdossier.

 

Stichting De Stem wil daarvoor waken.

De mens is méér dan zijn verslaving. Méér dan zijn trauma. Méér dan zijn ziekte. Méér dan zijn verleden. Méér dan zijn fouten.

 

Dat betekent niet dat deskundigheid wordt afgewezen. Waar medische, psychologische, psychiatrische of maatschappelijke hulp nodig is, moet die hulp worden ingeschakeld. Maar deskundigheid moet dienend zijn. Zij moet de mens ondersteunen, niet overheersen.

 

De liefdevolle mens moet op de voorgrond blijven. De deskundige komt erbij waar dat nodig is.

 

Barmhartigheid gaat verder dan een sociaal gebaar

Een sociaal gebaar kan nodig zijn. Een bord eten, kleding, een bad, onderdak of een vriendelijk woord kunnen veel betekenen. Maar een sociaal gebaar alleen is niet genoeg.

 

Een sociaal gebaar helpt voor vandaag.
Barmhartigheid bouwt aan morgen.

 

Een sociaal gebaar zegt: ik help u even.
Barmhartigheid zegt: ik laat u niet vallen.

 

Barmhartigheid blijft staan wanneer iemand terugvalt. Barmhartigheid luistert wanneer iemand moeilijk spreekt. Barmhartigheid ziet pijn achter lastig gedrag. Barmhartigheid gelooft dat herstel mogelijk is, ook wanneer anderen de mens al hebben opgegeven.

 

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan laat dit duidelijk zien. De Samaritaan zag de gewonde man, kreeg innerlijke ontferming, verzorgde hem en bracht hem naar een veilige plaats. “Ga heen en doe gij evenzo.”

 

Dat is precies de opdracht: niet alleen kijken, niet alleen praten, maar barmhartig handelen.

 

Liefdevolle mensen op de voorgrond

De ervaring van Stichting De Stem leert dat veel mensen herstellen door liefdevolle benadering, rust, structuur, geloof, gesprek, begeleiding en een omgeving waarin zij opnieuw mens mogen zijn.

 

Daarvoor zijn niet alleen dure systemen nodig. Daarvoor zijn mensen nodig met hart, geduld en trouw. Mensen die kunnen luisteren. Mensen die niet meteen veroordelen. Mensen die dagelijks aanwezig zijn. Mensen die helpen met eten, wassen, werken, opruimen, bidden, nadenken en opnieuw beginnen.

 

De Bijbel zegt: “Weest barmhartig, gelijk ook uw Vader barmhartig is.”
 Voor Stichting De Stem is dit geen mooie spreuk, maar een praktische opdracht.

 

Herstel is meer dan behandeling

Een mens hoeft niet volledig genezen te zijn om weer te kunnen groeien. Iemand kan nog een aandoening hebben en toch leren functioneren. Iemand kan nog begeleiding nodig hebben en toch verantwoordelijkheid dragen. Iemand kan nog kwetsbaar zijn en toch vooruitgaan.

 

Herstel betekent niet altijd dat alle problemen onmiddellijk verdwijnen. Herstel kan ook betekenen dat iemand leert omgaan met zichzelf, met zijn lichaam, met zijn gedachten, met zijn omgeving en met andere mensen.

 

Soms is medicatie nodig. Soms is behandeling nodig. Soms is langdurige begeleiding nodig. Maar ook dan blijft de mens meer dan zijn aandoening. Waar verantwoord kan ondersteuning afnemen. Waar mogelijk kan zelfstandigheid groeien. Waar nodig kan deskundigheid helpen bijsturen.

 

Barmhartigheid maakt zorg menselijker en betaalbaarder

Suriname is geen rijk land. Daarom moeten zorg en resocialisatie niet zo zwaar, duur en ingewikkeld worden dat zij onbetaalbaar worden. Wanneer alles afhankelijk wordt gemaakt van specialisten, grote instellingen en dure trajecten, raakt de gewone mens buiten beeld.

 

De kracht van een samenleving ligt niet alleen in haar deskundigen. Zij ligt ook in haar vrijwilligers, kerken, gezinnen, buurtgenoten, ervaringsdeskundigen en mensen met een warm hart.

 

Een goede aanpak brengt juist deze mensen in beeld. Deskundigen blijven nodig voor behandeling, beoordeling en begeleiding. Maar zij vormen niet het hele systeem. De gemeenschap zelf moet weer leren zorgen, dragen en herstellen.Zoals in Spreuken staat: “Wie zich ontfermt over de arme, leent aan de HEERE.”

 

Barmhartigheid is dus niet alleen sociaal werk. Het is ook geestelijke gehoorzaamheid.

 

Niet opsluiten, maar terugwinnen

Het doel is niet om daklozen weg te stoppen zodat het straatbeeld schoner lijkt. Het doel is ook niet om alle dak- en thuislozen in één groot gebouw te verzamelen en te denken dat daarmee het probleem is opgelost.

 

Het doel is: mensen terugwinnen.

Terugwinnen voor zichzelf.
Terugwinnen voor hun familie.
Terugwinnen voor arbeid en verantwoordelijkheid.
Terugwinnen voor de gemeenschap.
Terugwinnen voor God.

 

De profeet Micha vat de opdracht krachtig samen: “Recht te doen, goedertierenheid lief te hebben en ootmoedig te wandelen met uw God.”

 

Dat is de geest waarin Stichting De Stem haar werk doet.

 

De kern van onze reactie

Stichting De Stem erkent dat deskundigheid belangrijk kan zijn. Maar zij plaatst de deskundigheid niet op de troon. De mens staat centraal. Barmhartigheid vormt de basis. Liefdevolle begeleiding is de dagelijkse kracht. Deskundigheid wordt ingeschakeld waar dat nodig is.

 

Een sociaal gebaar kan helpen.
Maar barmhartigheid kan herstellen.

 

Een sociaal gebaar ziet de nood.
Barmhartigheid ziet de mens.

 

Een sociaal gebaar geeft iets.
Barmhartigheid blijft nabij.

 

Daarom moet de aanpak van dak- en thuisloosheid in Suriname niet beginnen bij de vraag: hoe halen wij hen van de straat?

 

Zij moet beginnen bij de vraag:

Wie is deze mens, wat is hem overkomen, en hoe helpen wij hem stap voor stap terug naar waardigheid, verantwoordelijkheid, gemeenschap en God?

 

Dat is de weg van Stichting De Stem.

 

Niet de mens aanpassen aan een koud systeem, maar een liefdevolle omgeving scheppen waarin de mens opnieuw kan opstaan.