In deze negende aflevering van onze reeks over macht en democratie, kijken we naar een structureel probleem dat zelden expliciet benoemd wordt: de systematische uitsluiting van bepaalde groepen in besluitvorming. Want hoewel veel processen de schijn van participatie wekken, zit rond de tafels waar beleid wordt gevormd vaak een vaste kring van mensen. Wie er niet zit, blijft onzichtbaar. En wie onzichtbaar is, blijft ongehoord.

Ongelijkheid is ingebouwd

De samenstelling van adviesraden, commissies en beleidsfora in Suriname is vaak een spiegel van de bestaande machtsverhoudingen. Er is zelden sprake van vertegenwoordiging van vrouwen, jongeren, inheemse of tribale gemeenschappen, mensen met een beperking, informele werkers of bewoners van districten. De stemmen van deze groepen worden soms wel opgeschreven in rapporten, maar zelden gehoord in besluitvorming.

Dit is geen toeval. Het is het gevolg van sociale infrastructuren waarin toegang tot macht afhankelijk is van opleiding, netwerk, taalbeheersing, financiële middelen en fysieke nabijheid tot het centrum van de macht.

De gevolgen van structurele uitsluiting

Als bepaalde groepen chronisch buiten de beleidsruimte vallen, worden hun belangen structureel genegeerd. Dit leidt tot beleid dat tekortschiet op gebieden als armoedebestrijding, gezondheidszorg, onderwijs en arbeidsmarkt. Tegelijk groeit het gevoel van vervreemding: de staat wordt gezien als iets van ‘anderen’, niet als een representatief geheel.

Uitsluiting voedt wantrouwen, passiviteit en soms verzet. Een samenleving waarin grote delen van de bevolking niet meepraten, zal ook moeilijk samenwerken aan duurzame ontwikkeling.

Inclusie vereist herverdeling van macht

Werkelijke inclusie vraagt meer dan uitnodigingen of symbolische zetels. Het vereist het herdenken van structuren, procedures en criteria voor deelname. Want zolang alleen zij die zich al comfortabel voelen aan tafel mogen plaatsnemen, verandert er niets.

Democratie is niet alleen het tellen van stemmen, maar het wegen van stemmen. En sommige stemmen worden al te lang genegeerd.