Geschiedenis

Lespeki deel 5 van 7 Eerbied en waardering voor de uitzonderlijke kwaliteiten, vaardigheden, prestaties van Runaldo Ronald Venetiaan die op 18 juni 2024 zijn 88ste geboortedag meemaakt. Lang zal hij leven in de gloria! De Stichting Pro-humaniteit heeft onder de naam Tori-collectief de politicus Ronald Venetiaan vanaf het begin van zijn politieke loopbaan op de voet gevolgd. Gedurende meer dan 50 jaar heeft de Stichting in woord, geschrift en beeld meerdere publicaties over deze markante politicus uitgebracht. De documentaire: “Venetiaan de volharder” is een bloemlezing uit deze verslagen. Deel 5 Macht versus deskundigheid Wij kennen gewezen voorzitter Venetiaan van de Nationale Partij Suriname als een man, die zich niet laat gaan. Als hij heftig wordt moet er iets mis zijn. Zo uitte hij enige tijd geleden tegenover het partijcongres de schimpscheut: “Er wordt meer macht dan deskundigheid gedemonstreerd bij Onderwijs. Maar ik weet dat er zaken loos zijn want ik ben: onderwijskundige.” Venetiaan was leraar en directeur van de Algemene Middelbare School, lid van de Surinaamse Socialisten Unie en actief in de Vakbond van Leraren. Na de dood van Pengel kwamen exponenten van een nieuwe generatie politici onder leiding van Henck Arron in het bestuur van de NPS. De idealist Venetiaan ontwikkelde in deze fase zijn onderwijskundigheid, eerst als leraar, directeur en later als minister. Manager De mathematicus werd minister van Onderwijs in de Regering Arron, die de staatkundige onafhankelijkheid van Suriname realiseerde. Als minister van Onderwijs heeft hij onderwijshervorming uitgevoerd, die tot op de dag van vandaag de contouren van ons onderwijssysteem bepalen. Medewerkers uit die tijd herinneren zich, dat hij langer en harder werkte dan ieder ander. Winnende coalities In de periode van de militaire dictatuur trad Venetiaan op als leerkracht verdiepte zich in boeken en studeerde. Het is niet duidelijk wat zijn rol was in de overgangsperiode toen de NPS en de VHP in debat gingen met de militaire heersers over de terugkeer naar de democratie. Henck Arron en Jagernath Lachmon namen het initiatief. Ronald Venetiaan schoof naar voren nadat Arron het voorzitterschap van de partij aan hem overdroeg. Als partijleider heeft hij de samenstelling van winnende coalities met andere partijen tot stand gebracht. Dienend leiderschap De leiderschapsstijl, die Venetiaan ontwikkelde, wordt gekenmerkt door: hard en gericht werken, vaderlandsliefde, onbesproken gedrag, bestuurlijke vaardigheden, rationaliteit op basis van dialoog, gekwalificeerd – en dienend leiderschap. Hij heeft zelf vaker gezegd, dat zijn werk vooral bestaat uit “passen en meten om de verschillende groepen in zijn coalities op één lijn te houden.” Krabbenland Paramaribo anno 2024 wordt gekenmerkt door duizend en een facties, die met elkaar overhoopliggen. Eenieder weet het beter dan de ander, heeft het gelijk aan zijn kant of heeft een pasklare oplossing. Tegenstellingen, verdeeldheid, elkaar bevechten, bekampen, belasteren, bekladden, scenario’s, takru bal zijn aan orde van de dag. Het gebrek aan eerbied uit hoogachting, gevoel van bewondering, respect, het niet waarderen van landgenoten komt maar al te vaak voor. Vanaf de koloniale tijd wordt Suriname verscheurd door verschillende facties, die onder andere werden gevormd door: Hollanders, joden, hugenoten, Engelsen, Portugezen, Moravische Broeders, Hervormden, Katholieken, kleurlingen, plantage-eigenaren, plantage – directeuren en het gouvernement. Geharrewar De oppositie stelde zich openlijk vijandig op tegen alle gouverneurs, die in het behartigen van de belangen van de Geoctrooieerde Sociëteit te ver gingen. Dit geharrewar frustreerde de ontwikkeling van de kolonie danig. Kot’ odo, woordspelingen met een provocerend karakter groeiden in de donkere dagen van de kolonie snel uit tot vijandigheden. Zaterdagavond 28 april 1832 was de tuin van de heer Heuvelman aan de Viottebrug het centrum van diepzinnig vermaak. De gang van zaken in de kolonie werd aan de kaak gesteld. Er werd gedeclameerd:  “…Kaka ju jesi arki tori Ik ben als de krant Ik zal het ruchtbaar maken Luister aandachtig Het land Suriname Is gelijk een krabbenhol Dat maar één gat heeft De zaken gaan als in krabbenland Het land is een krab Een krab zonder hoofd Niets is recht Alles is scheef Een hol, waarin de krabben zich verbergen Het land der blanken is goed Het is gelijk een konijnenhol Het heeft vele gaten Suriname heeft maar één gat Waar wij niet uit kunnen Men houdt ons gevangen…”   Wordt vervolgd … Zie Lespeki deel 6 van 7

Lespeki deel 4 van 7 Eerbied en waardering voor de uitzonderlijke kwaliteiten, vaardigheden, prestaties van Runaldo Ronald Venetiaan die op 18 juni 2024 zijn 88ste geboortedag meemaakt. Lang zal hij leven in de gloria! De Stichting Pro-humaniteit heeft onder de naam Tori-collectief de politicus Ronald Venetiaan vanaf het begin van zijn politieke loopbaan op de voet gevolgd. Gedurende meer dan 50 jaar heeft de Stichting in woord, geschrift en beeld meerdere publicaties over deze markante politicus uitgebracht. De documentaire: “Venetiaan de volharder” is een bloemlezing uit deze verslagen. Deel 4 Degene op wie men hoopt Wat zijn de essentiële karaktertrekken en persoonlijkheidskenmerken van Ronald Venetiaan? Mogelijk moeten wij die zoeken in zijn eigen woorden. Op de muren van een studentenflat ergens in Nederland stond in rood geverfd: Want in het hart van de tiran Mag de tijd de druk verlichten De slachtoffers blijven Voor zover verminkt, verminkt Voor zover gewond, getekend. De belijdenis van de student Venetiaan. De tekst besloeg een groot oppervlak van de muur. De dagtekening 1 juli 1963 verwijst naar de honderdjarige Emancipatie. Het overstijgen van deze pijn, de bevrijding van ketenen uit het verleden, het romantisch verlangen naar een nieuwe wereld, kunnen mogelijk gezien worden als de centrale thema’s van het eerste deel van zijn leven, zeg maar tot aan de vestiging van de Republiek Suriname in 1975. Mathematicus De mathematicus Venetiaan: “Ze wilden mij naar Delft sturen, maar ik koos voor Leiden om er wiskunde te studeren. Ik was altijd goed in wiskunde en natuurkunde. Mij is ook weleens gezegd: jongen, word journalist. Ik had weleens een toneelstuk geschreven voor de Brutusclub en ook schreef ik voor de schoolkrant. Vanaf toen schrijf ik af en toe. Ik heb ook eens een draaiboek geschreven voor de teevee. Het was een kerstverhaal. Ik heb ook teksten geschreven voor liederen. In Wortu de tan abra is er ook iets van mij opgenomen. Zelf heb ik nooit een bundel of zo gepubliceerd.” Strijd in de geest Venetiaan is een typische creoolse intellectueel van na de Tweede Wereldoorlog die op zoek ging naar de essentie van neger zijn. Hij is gevormd in een tijd van strijd voor onafhankelijkheid, geleverd in voormalige kolonies. Rond 1960 bereikte de strijd tegen het kolonialisme haar piek. Het was niet alleen een politieke en militaire strijd, maar in de eerste plaats een strijd in de geest. Schrijvers en dichters hadden in feite de weg gebaand voor politici en militairen. Het is dan ook geen toeval, dat vele leiders uit de Derde Wereld ook dichters waren: Mao Tse Tung, Ho Chi Minh, Agostinho Neto, Nyerere… Meerdere dichters uit die tijd hebben de thema’s en de tijdgeest van toen verwoord. Agostinho Neto van Angola pende neer: Afscheid voor het vertrek  Mijn moeder, alle zwarte moeders, wier kinderen vertrokken zijn. Je hebt mij geleerd te hopen zoals je zelf in moeilijke tijden bleef hopen. Maar in mij, heeft het leven die mystieke hoop gedood. Ik hoop niet! Ik ben degene, op wie men hoopt. Portugese tekst op foto vrij vertaald: Het is niet voldoende om eerlijk en oprecht te zijn. Het is nodig dat eerlijkheid en oprechtheid onze inborst is. Mazisi Kunene, een Zuid-Afrikaner dichtte: Studie van het bestaan  Ik zag naar de regenboog, die voortging met de gezichten van oude vrouwen. Die hun zwarte ogen ophieven als de schaduwen van magische gestalten. Ik boog het regenboogkoord van de horizon opdat ik de aarde kon vastbinden. Zodat wat voorbijging van het verleden leven zou voortbrengen achter de rode grenzen. De nieuwe blik van kinderen die zullen groeien boven de schaduwen van oude vrouwen. Als zij hen overwonnen hebben kunnen zij rusten en nieuwe vormen scheppen, die nieuw leven bezielen. En knopen maken voor de eeuwigheid, waaruit nieuwe geslachten zullen verrijzen. Sapardi Djoko Damono, een Indonesiër, vatte het identiteitsvraagstuk als volgt samen: Wie krast in de blauwe hemel Wie kerft in de passerende wolk Wie kristalliseert in de nevel Wie schittert in de verwelkte bloem Wie verteert in de paarse kleur Wie ademt in de tik van de tijd Wie knippert met de ogen telkens als ik de deur open Wie smelt onder mijn blik Wie wordt uitgesproken tussen mijn woorden Wie kreunt in mijn stille schim Wie komt mij afhalen om te jagen Wie verscheurt plotseling mijn sluier Wie ontploft in mijn binnenste: Wie ben ik?   Wordt vervolgd Zie Lespeki deel 5 van 7

Lespeki deel 3 van 7 Eerbied en waardering voor de uitzonderlijke kwaliteiten, vaardigheden, prestaties van Runaldo Ronald Venetiaan die op 18 juni 2024 zijn 88ste geboortedag meemaakt. Lang zal hij leven in de gloria! De Stichting Pro-humaniteit heeft onder de naam Tori-collectief de politicus Ronald Venetiaan vanaf het begin van zijn politieke loopbaan op de voet gevolgd. Gedurende meer dan 50 jaar heeft de Stichting in woord, geschrift en beeld meerdere publicaties over deze markante politicus uitgebracht. De documentaire: “Venetiaan de volharder” is een bloemlezing uit deze verslagen. Deel 3 Liesbeth Venetiaan-Vanenburg Wat drijft Venetiaan? Ronald Venetiaan is succesvol. Dat is geen toeval, het is resultaat van een levenslange inzet voor de idealen en van een aantal persoonlijke kwaliteiten, zoals zijn intelligentie, doorzettingsvermogen, wilskracht, fysieke kracht, en niet te vergeten door de kwaliteiten van zijn wederhelft Liesbeth Vanenburg. Levensgeschiedenis Venetiaan heeft een lange, opmerkelijke levensgeschiedenis, die met recht succesvol en voorbeeldig genoemd mag worden. Een groot deel van die levensgeschiedenis staat in het teken van zijn politieke loopbaan, maar het is een levensgeschiedenis waarover meer verhaald kan worden, zoals over zijn jeugd, zijn sociale achtergrond, zijn academische prestaties, zijn dichterschap, zijn gezinsleven. IJdelheid Zijn echtgenote Liesbeth Vanenburg heeft zich uitgelaten in de zin, dat haar man erg romantisch is. Mogelijk raken we hier de kern van zijn karakter. Een andere essentie is waarschijnlijk ijdelheid. Toen zijn hoofdhaar begon uit te vallen heeft hij serieuze acties ondernomen om dit proces te stuiten of te camoufleren. Koppigheid Ook het ontwerpen van zijn eigen ambtskleding wijst in deze richting. Een derde essentie van zijn karakter is evenwichtigheid en vasthoudendheid, een trek die volgens sommige analytici soms ontaardt in een zekere starheid en koppigheid. Begaafdheden Velen zien in zijn karakter vooral zijn intelligentie en zijn gewoontes. Zijn begaafdheden heeft hij op een goede manier weten te benutten, maar ze blijven, hoe belangrijk ook, randverschijnselen van de totaliteit, de essentie van zijn persoonlijkheid. Zuurpruim Venetiaan is op het eerste gezicht een zuurpruim, maar is wel op gezelligheid gesteld. Hij is opvliegend van aard, maar weet die emotie te onderdrukken, vermoeden wij. Scherp van tong als hij is, heeft hij ook een krasse pen. Hij heeft het graag geriefelijk, maar het verlies van een huis of een bepaald meubelstuk doet hem minder dan de daaruit resulterende veranderingen in routine. Vechterskracht Hij heeft een aangeboren voorzichtigheid en bezit de vechterskracht van een in de hoek gedreven kat. Hem in een hoek drukken kan kleerscheuren opleveren voor de uitdager. Het kan niet missen, hij heeft een sterk bezitterinstinct, de karaktertrek die hem tot politicus, volksvertegenwoordiger, minister en driemaal president verhief. Padvinder Venetiaan Een snelle blik op Venetiaan leert ons: “In het creoolse cultuurpatroon is de opvoeding een taak van de moeder. Mijn moeder stelde hoge eisen aan hoe je eruitzag, hoe je huishoudelijke taken verrichtte, hoe je gedroeg. Van je instelling hing het af of je problemen kreeg. Mijn instelling was zo, dat ik geen problemen kreeg: als er iets moest glimmen, dan zorgde ik ervoor dat het glom. Als ik mijn huiswerk maakte zorgde ik ervoor, dat ik het kende.” Vaandrig Venetiaan “Suriname wil degelijk opgeleide en gevormde jongeren, die lichamelijk, geestelijk en intellectueel instaat zijn om hun verantwoordelijkheden te dragen in al de fasen, die zij moeten doorlopen op weg naar volwassenheid.” Fysieke conditie “Ik ben naast de school ook actief geweest in de padvinderij. Aandacht voor mijn fysieke conditie begon eigenlijk in de padvinderij. Daar heb ik de gewoonte aan overgehouden om dagelijks enkele lichamelijke oefeningen te doen.” Levensbeschouwing “Mijn geestelijke vorming liep deels ook via de bibliotheek van het CCS. Onderwerpen, die mij bezighielden waren culturen en gedragingen van volkeren. Ik probeerde door te dringen tot de wereld der levensbeschouwingen. Ik heb weinig vrije tijd, ik lees graag, speel gitaar en bezoek de mensen, die je hoort te bezoeken.” Wordt vervolgd … Zie Lespeki deel 4 van 7

Lespeki deel 2 van 7 Eerbied en waardering voor de uitzonderlijke kwaliteiten, vaardigheden, prestaties van Runaldo Ronald Venetiaan die op 18 juni 2024 zijn 88ste geboortedag meemaakt. Lang zal hij leven in de gloria! De Stichting Pro-humaniteit heeft onder de naam Tori-collectief de politicus Ronald Venetiaan vanaf het begin van zijn politieke loopbaan op de voet gevolgd. Gedurende meer dan 50 jaar heeft de Stichting in woord, geschrift en beeld meerdere publicaties over deze markante politicus uitgebracht. De documentaire: “Venetiaan de volharder” is een bloemlezing uit deze verslagen. Deel 2  Zijn leeftijd valt niet af te lezen van zijn energie. Venetiaan de volharder De politieke machine rommelt dusdanig, dat ze lijkt te exploderen. Het is geen eenvoudige opdracht politiekleider te zijn. De hebi’s van het ambt zijn eenieder bekend. Het houdt voortdurend controversen in. Alleen met een behoorlijke dosis wijsheid, geluk en inspiratie kan stand worden gehouden. Waardigheid Van de leider mag verwacht worden dat hij diplomaat en vredestichter is, de multiculturele achtergronden goed begrijpt (ook de aardig – en eigenaardigheden), een aura van waardigheid als kroon heeft. Eén, die niet overmatig trots en pompeus is. Dienstverlener De kwaliteiten en capaciteiten, die wij in een politiekleider zoeken, worden beter definieerbaar als wij een dienstverlener in gedachten hebben en geen baas. Het kan geen kwaad als hij gevoel voor humor heeft om spanning te breken en zaken in het juiste perspectief te plaatsen. Hoe strak de teugels gehouden dienen te worden moet aangevoeld kunnen worden. De kunst verstaan mensen te bundelen en te corrigeren. Instaat zijn het beste uit elk een te halen. Tweesnijdend zwaard Gemoederen weten te sussen en vijandigheden kalmeren, zodat individuele opvattingen binnen zijn structuren rationeel en onpartijdig in overweging worden genomen. Het tweesnijdend zwaard van regeringsprocedures aan te wenden om het pad schoon te houden en niet om tegenstanders neer te maaien. Het positieve benadrukken Het is notoir, dat Venetiaan de drang kent om de macht in eigen hand te hebben en houden om er zeker van te zijn, dat zaken nauwgezet uitgevoerd worden. Opvallend in de Venetiaanse politiek is het benadrukken van het positieve en het negatieve (zo lang mogelijk) ontwijken. Deze werkwijze wordt ervaren binnen de Nationale Partij Suriname en ook in de regeringen die hij leidde. Eenheid Het is belangrijk voor Venetiaan de NPS als een eenheid te presenteren. Als er problemen openbaar worden gemaakt, dan is het niet bij monde van hem. Hij laat de tijd het werk doen om tot het beste resultaat te komen. Voor – en tegenstanders Volgens Venetiaan heeft elk plan zijn voor – en tegenstanders. Hij zal daarom in alle stilte stap voor stap werken, totdat de plannen uitgevoerd zijn. Wanneer hij een doel voor ogen heeft, doet het er niet toe wat voor schijnbaar onoverkomelijke obstakels in zijn weg zijn gelegd, hij zal altijd een uitweg weten te vinden om zijn doel te bereiken. Details Zijn leeftijd valt niet af te lezen van zijn energie. Zijn belangstelling gaat uit naar professionele doeleinden. Hij is niet geïnteresseerd in kennis omwille van de kennis. Hij let scherp, nauwkeurig en oplettend op details. Wat van hem een prima onderzoeker maakt. Of hij het geheel, die de details samen vormen, door heeft, kan niemand met zekerheid zeggen. Daarvoor heeft hij zich te diep in zijn bunker teruggetrokken. Dat hij nieuwsgierig is blijkt uit het feit, dat hij gekonkel en geroddel binnen de NPS in zijn voordeel aanwendt om zich te kunnen manoeuvreren in het politiek mijnenveld. Volharding Het voornaamste kenmerk van Venetiaan is volharding. Wanneer hij een doel voor ogen heeft, doet het er niet toe, wat voor schijnbaar onoverkomelijke obstakels in zijn weg zijn gelegd, hij zal altijd een weg weten te vinden en zijn doel bereiken. Vernuft Wanneer de NPS’er  Venetiaan zich schijnt over te geven aan andermans overtuiging, moet men op zijn hoede zijn, want zodra men hem de rug toekeert zal hij doorgaan met zijn originele plan. Middelen die anderen over het hoofd zien, worden door hem vernuftig gebruikt. Hij schijnt alles te kunnen aanwenden op een wijze dat het hem goed van pas komt. Intrigeren Venetiaan konkelt niet zo zeer. Wel is hij dol op gekonkel en geroddel, de meest geliefde bezigheden zijn van de mens. Wordt vervolgd Zie Lespeki deel 3 van 7

Lespeki deel 1 van 7 Eerbied en waardering voor de uitzonderlijke kwaliteiten, vaardigheden, prestaties van Runaldo Ronald Venetiaan die op 18 juni 2024 zijn 88ste geboortedag meemaakt. Lang zal hij leven in de gloria! De Stichting Pro-humaniteit heeft onder de naam Tori-collectief de politicus Ronald Venetiaan vanaf het begin van zijn politieke loopbaan op de voet gevolgd. Gedurende meer dan 50 jaar heeft de Stichting in woord, geschrift en beeld meerdere publicaties over deze markante politicus uitgebracht. De documentaire: “Venetiaan de volharder” is een bloemlezing uit deze verslagen. Deel 1 Het echtpaar Venetiaan-Vanenburg in Rome De rooms-katholieke coup De Nationale Partij Suriname heeft met Pengel het etiket van krioro partij gekregen. Anitri vormden de kern. Wie had ooit gedacht, dat na Jopie de roomse Henck het roer van de NPS zou overnemen? Het was een enorme verassing. En Henck op zijn beurt gaf de Frambo door aan Runaldo die ook een katholiek is. De staatsgreep van de Groep van Zestien katapulde Désire Delano Bouterse, die ook van de rooms-katholieke school is naar voren Een man naar mijn hart Henck Alphonsus Eugène Arron keerde in de vroege jaren zestig van de vorige eeuw terug uit Nederland waar hij internationaal bankwezen had gestudeerd, werd lid en binnen korte tijd bestuurslid van de NPS en beschermeling van Pengel. Die liet zijn respect voor Arron blijken. Na een toespraak van Arron rees Pengel op, applaudisseerde en zei: “Dit is een man naar mijn hart.” Het volkskarakter van de partij vervaagde Van onbekend bestuurslid klom Arron met rasse schreden op tot voorzitter van de NPS. De partij kreeg onder Arron steeds meer een midden- tot hogere klasse karakter. Het volkskarakter van de partij vervaagde.  Venetiaan gaf met zijn aantreden als voorzitter het geheel een wetenschappelijk tintje. Wetenschappelijk Venetiaan: “Ik was bestuurslid van de Vereniging van AMS – studenten, onder voorzitterschap van Arron.  In deze tijd werd mijn politieke bewustwording gevormd. De krant, de radio was er. Je had ook de soundtrucks en politieke optochten. Vroeger waren de optochten typerend.” Sophie de na ondro, Juglall de na tapu “Ik kan mij nog goed de strijd tussen Sophie Redmond en Juglall herinneren. Juglall was van de NPS. Er waren allerlei pikante leuzen zoals: Sophie de na ondro, Juglall de na tapu.” Pater Weidman “We hadden discussies op de AMS en er werden lezingen georganiseerd. Mijn ouders waren niet erg politiek actief. Pas veel later is mij gebleken, dat vader lid van de NPS was. Hij was een zeer rustige man. Moeder is nooit duidelijk van een bepaalde partij geweest. Rooms als ze is, vond pater Weidman bij haar wel een goed oor.” Levensbeschouwing Venetiaan: “De rooms-katholieke school, net als andere bijzondere scholen biedt een nuttige gelegenheid om kinderen een duidelijk standpunt in het leven mee te geven. Het is voor de jeugd belangrijk, dat zij behoorlijk georiënteerd is ten aanzien van een levensbeschouwing. Er is in Suriname voorlopig geen ander alternatief, niet voor de religieuze opvoeding en ook niet voor een wereldbeschouwelijke opvoeding. De kinderen Venetiaan Melissa Awanaisa, Shanti Adensi, Alwin Osei en Illemele Abina bezochten allen rooms-katholieke school De eerste foto van student Runaldo uit Nederland voor moeder Sno. Edel Metaal De meest betrouwbare bron moeder Mathilda Adolphina Venetiaan-Sno van plantage Vier Kinderen zegt, dat hij die later zou worden; President Runaldo Ronald Venetiaan, werd geboren rond middernacht, op donderdag 18 juni 1936. De vader is Paulus Marinus Venetiaan, landbouwer, pijpfitter, havenarbeider en goudzoeker. Rooms katholiek Ronald: “Vader had als busiman periodes, dat hij lang van huis was. Ik had niet veel gelegenheid tot contact met de buurt. Mijn moeder had al twee kinderen verloren en als enige zoon werd ik des te voorzichtiger opgevoed. Ik ben rooms – katholiek, naar het geloof van mijn moeder. Mijn vader ging naar de Zuiderstadskerk.” St. Rosakerk Catechismuslessen “Vader was E.B.G-er. Mijn kerk, de Rosakerk was vlak om de hoek. Ik was, niet zozeer van huis uit, verplicht om naar de kerk te gaan, misschien wel vanuit de doorgewerkte catechismuslessen. Er waren tijden dat het zelfs iedere dag gebeurde, dan wel vrijwillig.” Venetiaan de uitzondering op de regel Een politicus is een handige, schrandere, onbetrouwbare, persoon die weet te manipuleren. Hij is geen normaal mens. Hij moet de hele dag een masker dragen en toneel spelen. Bij een politicus komt het gezin niet zelden op de tweede plaats. De politicus leeft bij de gratie van zijn achterban. Geketend aan belangengroepen als hij is en gefinancierd door handelaren, gekozen door het volk, afhankelijk van buitenlandshulp. Het is geen wonder, dat menige politicus aan maag – en hartklachten lijdt en andere verschijnselen vertoont, die vallen onder de noemers stress, overbelasting en burn-out. Politici denken in cijfers. De individuele mens is voor hem niet belangrijk. Geen wonder, dat er in het beleid veel meer de nadruk op geld en grondstoffen wordt gelegd, dan op de factor mens. Zou dit ook van toepassing zijn op Venetiaan? Of bevestigt de uitzondering de regel? Wordt vervolgd … Zie Lespeki deel 2 van 7