Onderwijs

Een jonge generatie op een kantelpunt Verslag en evaluatie Youth Summit Suriname 2025 De Volkshogeschool Educatiecampus, het onderwijsinstituut van Stichting Pro-humaniteit, heeft als observator deelgenomen aan de Youth Summit Suriname 2025. In samenwerking met het stichtingsbestuur, het Tori Collectief en met ondersteuning van derden is voorafgaand aan de summit uitgebreid nagedacht over de positie van jeugd en jongeren in Suriname. Dit verslag bundelt zowel die voorbereidende analyse als de evaluatie van het evenement zelf. Demografie en context De Surinaamse jeugd, circa 26% van de bevolking in de leeftijd 0–14 jaar groeit op in een samenleving die tegelijk verstedelijkt en regionaal ongelijk is. Kansen liggen in onderwijs en technologie, maar daartegenover staan hardnekkige kwetsbaarheden op het gebied van werk, gezondheid en toegang tot voorzieningen. Vooral buiten Paramaribo en de kuststrook zijn de verschillen groot. Het middelgrote leeftijdsprofiel van 32 jaar geeft bovendien signalen van mentale druk en een dringende noodzaak tot toegankelijke jeugdhulp en preventie. Bestaanszekerheid en werk De jeugdwerkloosheid was in 2024 circa 24,2% onder 15–24-jarigen. Er wordt op korte termijn geen sterke verbetering verwacht. Dit vergroot het risico op schooluitval en maakt de start op de arbeidsmarkt moeizaam. Stad, district en binnenland Paramaribo en kustdistricten kennen hogere schooldichtheid, betere internettoegang en grotere keuze aan vervolgopleidingen, maar druk op schoolcapaciteit en docenten. Districten buiten de hoofdstad, vervoer, afstanden en huisvesting bepalen vaak het leerpad en uitval ligt hoger dan in de stad. Brokopondo en Sipaliwini tonen extreme uitval bij 12-15-jarigen. In Sipaliwini zat in 2019–2021 naar schatting 89–92% van deze groep tijdelijk of permanent buiten school. Prestatie-erosie Het onderwijspeil omvat meer dan diploma’s, basisvaardigheden, doorstroom en aansluiting met arbeid tellen mee. In 2025 verliep de MULO-uitslag chaotisch en verkeren duizenden leerlingen in onzekerheid. Ter vergelijking: in 2024 slaagde slechts 49% direct en na herexamen 60%. Dit is lager dan eerdere jaren van 58%. Dit bevestigt een trend van prestatie-erosie. Drop-outs Uitval is het gevolg van een combinatie van factoren waaronder afstand en transportproblemen, seizoensgebonden belemmeringen zoals droogteen waterstanden. Thuiseconomie en informele arbeid, taal- en leerachterstanden, beperkte schoolvoeding en gezondheidsproblemen. Uitval is dus zelden puur didactisch, maar ook sociaaleconomisch en systeemtechnisch. Overheidsbeleid 2024 Het Nationaal Onderwijsbeleid 2024–2031 zet in op curriculumvernieuwing, gelijke toegang, ook in het binnenland, kwaliteitszorg, professionalisering van leraren en data gedreven sturing. Na de ervaringen in 2025 is versterking van de toets- en examenketen een prioriteit. De Youth Summit Suriname 2025 Op 6 september 2025 vond in Paramaribo de Youth Summit plaats onder het thema: “Exploring Future Jobs and Business Opportunities”. Ongeveer 300 jongeren, studenten, jonge professionals en ondernemers namen deel. Het doel was kennisoverdracht, inspiratie en verbinding met het bedrijfsleven. Bereikte resultaten Openingsspeeches: ministers, Caricom Youth Ambassadors en SDG Youth Ambassadors benadrukten jeugdparticipatie en duurzaamheid. Workshops: carrièremogelijkheden, AI & technologie, toerisme, olie & gas, personal branding, ondernemerschap. Mindset & motivatie: sessies over persoonlijke groei en verantwoord gebruik van social media. Netwerkbeurs: deelname van meerdere bedrijven. Duurzaamheid: nadruk op klimaat, inclusieve projecten en gelijke kansen. Sterke punten Actueel programma met sectoren als technologie, energie, toerisme en ondernemerschap. Betrokkenheid van bedrijven en instellingen gaf extra relevantie. Directe interactie tussen jongeren en experts. Toegankelijke netwerkbeurs maakte het evenement laagdrempelig. Minder succesvolle aspecten Korte duur: slechts één dag, waardoor weinig ruimte voor verdieping. Beperkte opvolging: weinig zichtbare trajecten na afloop. Regionale representatie: jongeren uit districten en binnenland waren nauwelijks aanwezig. Evaluatie De summit was succesvol als inspiratieplatform. Jongeren verlieten het evenement met motivatie, frisse ideeën en contacten. Toch blijven de structurele uitdagingen groot. Aanbevelingen Vervolgprogramma’s: mentortrajecten, stages en een digitaal netwerkplatform. Regionale inclusie: transport en online streams om jongeren uit alle districten te betrekken. Meetbare resultaten: jaarlijks rapporteren van deelnemers, stageplaatsen en projecten. Meerdaagse structuur: uitbreiden met extra dag(en) voor verdieping. Structurele partnerschappen: samenwerking met universiteiten, NGO’s en internationale organisaties. De Youth Summit Suriname 2025 bevestigde dat de Surinaamse jeugd een jonge generatie op een kantelpunt is: energiek, leergierig en ambitieus, maar geconfronteerd met structurele uitdagingen. Het evenement gaf jongeren inspiratie en contacten; de taak voor overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is nu om dit om te zetten in duurzame kansen en blijvende ondersteuning.

Een halve eeuw Huize Albertine https://youtu.be/SG5Fr5jGLJ8 De geschiedenis van vijftig jaar zorg en gemeenschapszin Aan de Mr. Jagernath Lachmonstraat in Paramaribo staat een christelijke vesting die meer is dan een herberg. Het draagt een naam die warmte oproept: Huize Albertine. Wat begon als een antwoord op een sociale nood, groeide in de afgelopen vijftig jaar uit tot een baken van zorg, menselijkheid en gemeenschap. De geschiedenis van Huize Albertine weerspiegelt niet alleen de ontwikkeling van een instelling, maar ook die van Suriname zelf: de zoektocht naar waardige zorg, gemeenschapszin en solidariteit in een snel veranderende wereld. Oorsprong bij de geboorte van de Republiek Kort voor Suriname zich op 25 november 1975 losmaakte van het Koninkrijk der Nederlanden en als jonge republiek de toekomst tegemoet ging, werd ook Huize Albertine werkelijkheid. Het was een tijd van hoop, maar ook van grote uitdagingen. De onafhankelijkheid bracht trots en verwachting, maar ook onzekerheid over de inrichting van de nieuwe samenleving. Terwijl in het parlement de Grondwet werd besproken, ontstond elders in de stad een ander teken van natievorming: een huis dat zorg zou bieden aan de ouderen en kwetsbaren die in de nieuwe republiek niet vergeten mochten worden. Het is daarom betekenisvol dat Huize Albertine en de Republiek Suriname even oud zijn. Beide dragen een halve eeuw geschiedenis, beide hebben stormen doorstaan, en beide staan nu voor de vraag hoe zij toekomstbestendig kunnen zijn. Pionieren met beperkte middelen De eerste jaren waren eenvoudig en kwetsbaar. Toch was er overvloed in iets anders: toewijding. Religieuze en maatschappelijke vrijwilligers, vaak vrouwen en leden van de kerk, droegen het werk. Er wordt verteld dat in de eerste maanden een oude mevrouw, die haar kinderen naar Nederland had zien vertrekken, elke ochtend vroeg in de tuin zat en zacht Surinaamse liederen neuriede. “Hier voel ik me niet alleen,” zei zij vaak tegen de jonge verpleegster die haar thee bracht. Zulke intieme momenten maakten van Huize Albertine méér dan een tehuis, het werd een thuis. Groei en professionalisering In de jaren tachtig en negentig groeide Huize Albertine uit tot een volwaardig verzorgingshuis. Er kwam een bestuur met duidelijke statuten, samenwerkingen met kerkelijke en maatschappelijke organisaties, en er werd meer structuur aangebracht in de zorgverlening. Dankzij donaties uit de gemeenschap en steun vanuit de diaspora in Nederland werd het huis steeds sterker. Een vrijwilliger herinnerde zich: “We hadden het niet breed, maar er is nooit een dag geweest dat iemand zonder zorg of eten ging slapen.” Huize Albertine werd zo niet alleen een plek van zorg, maar ook een plaats van volharding en inventiviteit. Stormen en uitdagingen De geschiedenis van Huize Albertine is niet los te zien van die van Suriname. De economische crisis van de jaren tachtig, politieke instabiliteit en migratiegolven drukten zwaar op de instelling. Er waren momenten dat salarissen niet op tijd betaald konden worden en medicijnen schaars waren. Toch kwam er steeds hulp: familieleden, kerkgenoten en buurtbewoners die insprongen, studenten die zangmiddagen organiseerden. Die saamhorigheid hield het huis overeind. Het werd een spiegel van wat Suriname zelf kenmerkt: overleven door verbondenheid. Zorg met een gezicht Aan het begin van de eenentwintigste eeuw ontwikkelde Huize Albertine zich verder als een instelling die niet alleen zorg bood, maar ook een eigen identiteit uitdroeg. Het huis werd een symbool van Surinaamse zorgcultuur: een mengeling van professionaliteit en gemeenschapszin, geworteld in christelijke waarden maar open voor iedereen. Kerst en andere hoogtijdagen worden er feestelijk gevierd, vaak met bijdragen van scholen en bedrijven. Kinderen kwamen zingen en dansen, padvinders brachten cadeautjes en ondernemers schonken pakketten. Voor bewoners zijn dat momenten die hun dagen kleurden. Een oud-bewoner zei eens: “Ik dacht dat ik hier mijn laatste dagen zou tellen, maar ik heb hier weer leren lachen.” Vijftig jaar later: een dubbele herdenking In 2025 markeren zowel Suriname als Huize Albertine hun vijftigjarig bestaan. Een halve eeuw Republiek, een halve eeuw Huize Albertine. Het is alsof hun geschiedenissen parallel hebben gelopen: beide geboren in een tijd van verwachting, beide gevormd door strijd, beide gedragen door de gemeenschap. Terwijl Suriname op 25 november 2025 het jubileum van zijn onafhankelijkheid viert, viert Huize Albertine tegelijk het jubileum van zijn bestaan – een dubbele herdenking die symbool staat voor de verwevenheid tussen land en gemeenschap. Reflectie en toekomst De geschiedenis van Huize Albertine leert ons drie dingen: zorg is gemeenschapswerk. Zonder vrijwilligers, donateurs en familieleden zou het huis nooit hebben kunnen bestaan. Zorg is cultuur. Het gaat niet alleen om medische begeleiding, maar ook om de warmte van een maaltijd, het samen zingen en het vieren van tradities. Zorg is toekomst. Met de toenemende vergrijzing en sociale veranderingen blijft de noodzaak bestaan om huizen als Albertine te versterken en door te ontwikkelen. De vraag voor de komende vijftig jaar is hoe Huize Albertine kan blijven aansluiten bij de noden van een nieuwe generatie ouderen: met digitale middelen, met meer gespecialiseerde zorg, maar vooral met dezelfde menselijke warmte die er vanaf de eerste dag aanwezig was. Liefde Een halve eeuw Huize Albertine is een halve eeuw liefde in praktijk. Het verhaal van dit huis is een verhaal van trouw aan ouderen, aan de gemeenschap, aan de overtuiging dat een samenleving pas werkelijk beschaving toont in de manier waarop zij met haar kwetsbaarste omgaat. Huize Albertine heeft vijftig jaar lang bewezen dat zorg niet alleen een taak van de staat is, maar vooral een daad van menselijkheid. En die boodschap klinkt verder dan de Lachmonstraat – zij is een erfenis voor Suriname als geheel.  Henk Doelwijt

Gouden Jubileum Huize Albertine https://youtu.be/2e_SdRM8-Yg Zaterdag 23 augustus jl. vierde het bejaardentehuis “Huize Albertine”, onderdeel van de Stichting Centrum voor Senioren Burgers van de Evangelische Broeder Gemeente in Suriname (EBGS), zijn gouden jubileum. Een halve eeuw zorg en gemeenschapszin Tijdens het buitengewone samenzijn spraken de aanwezige sprekers met één stem hun waardering uit voor het vele goede werk dat Huize Albertine in de afgelopen vijftig jaar heeft verricht. Onder hen bevonden zich directeur Wakdo Henshuys, voorzitter Grace Lackin van het stichtingsbestuur en theoloog Carl Breeveld. Na de toespraken en de dankdienst volgde een bijzonder moment: de onthulling van een nieuw naambord aan de Mr. J. Lachmonstraat, als symbool van de toekomst en de voortzetting van het werk van Huize Albertine. De bijeenkomst werd verrijkt met stichtelijke liederen, die zorgden voor een ingetogen maar feestelijke sfeer. De bewoners en gasten werden bovendien verrast met lekkernijen en een gezamenlijke jubileumlunch. De betekenis van Huize Albertine Het verzorgingshuis biedt onderdak en zorg aan circa zestig seniorenburgers. De instandhouding van het tehuis is een gezamenlijke inspanning. De middelen komen uit: bijdragen van huurders en donateurs, ondersteuning van de overheid, giften van sympathisanten en organisaties. Het verhaal van Huize Albertine is méér dan alleen financiën. Het is een verhaal van mensen: het stichtingsbestuur, de directie, het personeel, de vrijwilligers en de kerk. Samen vormen zij de stuwende kracht achter een halve eeuw van liefdevol en maatschappelijk werk. Brede betrokkenheid In hun bijdragen benadrukten de sprekers dat het niet enkel om de bejaarden en zorgbehoevenden gaat. Het jubileum is ook een erkenning voor allen die zich inzetten om dit huis gaande te houden: bestuurders, medewerkers, vrijwilligers, vrienden en sympathisanten. Daarnaast dragen bedrijven en maatschappelijke organisaties, bewust van hun corporate social responsibility, een belangrijk steentje bij. Dankzij hun ondersteuning kan de zorg- en leefomgeving van de bewoners steeds verder verbeterd worden. Het gouden jubileum van Huize Albertine markeert vijftig jaar van trouw, zorg en gemeenschapszin. Het is een mijlpaal die niet alleen de bewoners, maar ook heel Suriname aangaat. Huize Albertine staat symbool voor de overtuiging dat een samenleving haar beschaving bewijst in de manier waarop zij met haar ouderen omgaat. Met dankbaarheid voor het verleden en met hoop voor de toekomst werd dit jubileum gevierd: een halve eeuw Huize Albertine, een thuis voor senioren. Henk Doelwijt