Politiek

Structurele poel van verderf in Suriname

Structurele poel van verderf in Suriname In Suriname vormt het sociaal vangnet waaronder de Moni Karta de morele onderbouwing van het overheidsbeleid. Het is het instrument waarmee de regering laat zien dat het zijn burgers niet laat vallen wanneer inkomen wegvalt, gezondheid tekortschiet of ongelijkheid te groot wordt. In Suriname rust op dit vangnet een bijzondere verantwoordelijkheid, omdat grote groepen burgers afhankelijk zijn van uitkeringen zoals de Kinderbijslag, Koopkrachtversterking, AOV en diverse vormen van sociale ondersteuning. Maar dit systeem kan alleen functioneren wanneer de basisvoorwaarden zoals betrouwbaarheid, voorspelbaarheid en regelmaat gewaarborgd zijn. Kettingreactie van problemen Wanneer uitkeringen onregelmatig plaatsvinden, wordt die basis ondermijnd. Een uitkering die te laat komt, komt in feite niet op tijd om zijn doel te dienen. De gevolgen zijn direct zichtbaar op het niveau van het gezin. Ouders moeten improviseren wanneer de huurdatum nadert maar de betaling nog niet is ontvangen. Mensen in medicatieafhankelijke situaties moeten afzien van behandelingen omdat er even geen geld is voor transport of medicijnen. Scholieren missen schoolbenodigdheden of maaltijden. Zo ontstaat een kettingreactie van problemen die niet veroorzaakt wordt door nalatigheid van burgers, maar door een systeem dat geen zekerheid biedt. Stress en schaamte Deze onzekerheid is niet alleen financieel. Zij werkt door in het mentale en sociale welzijn. Stress en angst nemen toe wanneer een huishouden geen zicht heeft op wanneer steun daadwerkelijk wordt uitbetaald. Onregelmatige uitkeringen tasten de waardigheid van mensen aan en creëren een afhankelijkheid die juist het tegenovergestelde is van wat sociale ondersteuning beoogt: namelijk het versterken van zelfredzaamheid. Sociale instabiliteit De gevolgen reiken verder dan individuele huishoudens. Een samenleving waarin grote groepen mensen moeten overleven op basis van onvoorspelbare inkomsten, is een samenleving die moeilijk vooruit kan plannen.  Maatschappelijke organisaties krijgen een disproportionele hulpvraag te verwerken. Onregelmatige uitbetaling is geen geïsoleerd administratief probleem; het is een bron van sociale instabiliteit. Structurele poel van verderf Initiatieven zoals de Moni Karta tonen de richting waarin het land wil bewegen. Maar moet niet gepaard gaan met landgenoten storten in een poel van verderf. Een vaste betalingskalender, een betere logistiek en een financiële buffer die garandeert dat uitkeringen altijd, en dus ook bij economische tegenwind, doorgang vinden. Menselijke waardigheid Een samenleving die zekerheid biedt, rust op een fundament van wederzijds vertrouwen. Wanneer burgers kunnen rekenen op tijdige uitkeringen, ontstaat ruimte om te plannen, om te groeien, om deel te nemen aan economische en maatschappelijke ontwikkeling. Regelmaat is daarmee niet slechts een verbetering; het is een investering in menselijke waardigheid. Beloftes waarmaken Sociale uitkeringen zijn geen aalmoes, maar een recht. En een recht moet voorspelbaar zijn. In die voorspelbaarheid ligt de kracht van een rechtvaardige en stabiele samenleving. Suriname verdient een sociaal systeem dat zijn belofte waarmaakt, niet af en toe, maar altijd.

Structurele poel van verderf in Suriname Read More »

Venetiaan de Volharder bedlegerig geworden

Venetiaan de Volharder bedlegerig geworden Paramaribo, 4 november 2025 – Met diep respect en innige waardering betuigt Stichting Pro-humaniteit haar medeleven en verbondenheid met de heer Ronald Runaldo Venetiaan, drievoudig president van de Republiek Suriname, die zich thans in zijn negentigste levensjaar, in de vooravond van zijn leven bevindt. Wij vernemen met bewogenheid dat zijn lichamelijke gezondheid sterk is achteruitgegaan en dat hij momenteel bedlegerig is. Ondanks zijn beperkte mogelijkheid tot communicatie blijft zijn aanwezigheid een bron van rust, waardigheid en inspiratie. Hij hoort, ziet en draagt op zijn stille manier, nog steeds met de waardigheid van een man die zijn land met verstand, eergevoel en liefde heeft gediend. Dr. Venetiaan is voor ons een voorbeeld van staatsmanschap, integriteit en menselijkheid. Zijn leven getuigt van een diep geloof in de kracht van kennis, discipline en rede. Als mens, opvoeder, dichter wiskundige en president bemoedigt hij generaties Surinamers om te denken, te leren en te bouwen aan een samenleving gebaseerd op rechtvaardigheid en moreel besef. Onder zijn leiding werd de democratie hersteld, de rechtsorde versterkt en de menselijke waardigheid centraal gesteld in bestuur en beleid.Zijn sobere levensstijl en bedachtzame aard maken van hem niet enkel een leider, maar een leraar van het leven. Iemand die spreekt door zijn daden en onderricht door zijn voorbeeld. Vandaag buigt Stichting Pro-humaniteit het hoofd in eerbied, maar ook in dankbaarheid: voor een leven dat Suriname vormt,voor een stem die rede brengt te midden van rumoer en voor een geest die standvastig blijft in waarheid en verantwoordelijkheid. Wij wensen Vene en zijn familie kracht, vrede en omringende liefde toe in deze kwetsbare levensfase. Moge zijn dagen worden gedragen door waardigheid en zijn nalatenschap een blijvend licht zijn voor ons allen. Ter ere van zijn levenswerk produceerde Stichting Pro-humaniteit de documentaire “Venetiaan: De Volharder”, een indrukwekkende terugblik op zijn loopbaan als opvoeder, denker en staatsman. De documentaire is te bekijken via de officiële website van de Volkshogeschool Educatiecampus: https://educatiecampus.com/2024/06/18/documentaire-venetiaan-de-volharder/ Moge deze film herinneren aan een man die, ook in stilte, blijft onderwijzen wat volharding, eerlijkheid en dienstbaarheid werkelijk betekenen. Namens Stichting Pro-humaniteit Voorzitter: Henk Doelwijt https://youtu.be/agceYuOwKeM

Venetiaan de Volharder bedlegerig geworden Read More »

Minister Misiekaba Volksgezondheid tussen regen en zon

Minister Misiekaba Volksgezondheid tussen regen en zon https://youtu.be/0TlJBWsfElg Minister André Misiekaba van Volksgezondheid heeft in de grote regentijd, de scepter van Volksgezondheid overgenomen met nadruk op preventie. Wij hebben de werkelijkheid van de seizoenswisseling in Suriname recht in de ogen gekeken en haar verweven met poëzie over gezondheid, volkswijsheid en de moderne uitdaging van klimaatverandering. Want de wisseling van regen naar zon is niet slechts natuur, maar een spiegel van het leven zelf. Ingrijpende gebeurtenis Suriname kent twee grote ritmes: de regentijd en de droge tijd. De overgang tussen beiden is een ingrijpende gebeurtenis. Het is meer dan een verschuiving van wolken en licht: het raakt ons lichaam, onze gezondheid, en zelfs onze ziel. De regentijd Wanneer de hemel wekenlang haar sluizen opent, wordt het land zwaar van vocht. De lucht is dik, de straten vol plassen, de muggen dansen in koortsige zwermen. De regentijd schenkt vruchtbaarheid en overvloed, maar legt tegelijk haar last op ons neer. Dengue, malaria, chikungunya vinden broedplaatsen in stilstaand water. Longen hijgen onder de vochtige druk, gewrichten kreunen, schimmels kruipen over huid en muren. De regentijd is tegelijk zegen en beproeving: zij geneest, maar bedreigt ook. De droge tijd Dan keert de zon terug met een felle glimlach. De lucht klaart op, maar het stof stijgt als een sluier over stad en district. Waar het water wijkt, sluipen nieuwe gevaren binnen. Uitdroging knaagt, nieren protesteren, harten slaan moeizaam in de hitte. Gras- en vuilverbrandingen vullen de lucht met rook die ogen en longen prikkelt. Astmapatiënten weten: de droogte kent geen genade. De overgang een kritieke tijd Juist de drempel tussen regen en zon is verraderlijk. Dan wankelt de weerstand van het lichaam. Griep en verkoudheid steken de kop op, kinderen, ouderen en zieken dragen de zwaarste last. Het sterftecijfer stijgt, want de mens raakt in die schommelingen uit balans. Volkswijsheid waarschuwt: wanneer de natuur wisselt, moet de mens zich aanpassen, of hij valt.” Sibi busi de laatste bui Aan het einde van de regentijd barst vaak nog een bui los, wild en heftig, met donder en bliksem alsof de hemel zichzelf uitschudt. Dit noemt men sibi busi: het geneeskrachtige bad van de natuur. Het water van die bui wast weg wat ziek en zwaar is, en kondigt de droge maanden aan. Sommigen vangen dat water op om te bewaren, als zuiverend en helend. Zo weeft de Surinamer het wisselen van seizoenen in een tapijt van gezondheid, symboliek en spiritualiteit. De rol van klimaatverandering Maar dit oude ritme begint te wankelen. Klimaatverandering maakt de seizoenen grillig en onvoorspelbaar. Regens komen te vroeg of te laat, soms ligt, dan weer verwoestend. Muggenziekten duiken op in onverwachte tijden en verspreiden zich sneller. Droogtes duren langer, de zon brandt harder. Zelfs de sibi busi verliest haar vaste plek: het medicijn van het bos wordt onregelmatig, onbetrouwbaar. De mens moet zich aanpassen als nooit tevoren, maar nu zonder het oude houvast. Levenslessen uit de seizoenen Seizoenen schenken ook wijsheid. Het lichaam dat telkens wordt getest door regen en zon, wordt sterker. De samenleving die zich steeds opnieuw schikt, leert veerkracht, creativiteit en zorgzaamheid. De oude gewoonte blijft waar: eet wat het seizoen biedt, drink zuiver water, bescherm je huid, en let goed op kinderen, ouderen en zij die zwak zijn.  En bovenal: leef in verbondenheid met gronmama, want wie tegen de natuur strijdt, verliest. Kwetsbaarheid en kracht De wisseling van regentijd naar droge tijd is geen gewone weersverandering. Het is een spiegel waarin wij zowel onze kwetsbaarheid als onze kracht herkennen. In de stortbui van de sibi busi horen wij de stem van de natuur: een waarschuwing en een belofte. En in deze tijd van klimaatverandering klinkt die stem luider dan ooit. Het is aan ons om te luisteren, niet alleen om te overleven, maar om in harmonie te blijven met het land dat ons voorziet. Henk Doelwijt

Minister Misiekaba Volksgezondheid tussen regen en zon Read More »

President Simons omarmt religie

President Simons omarmt religie https://youtu.be/WShhtnzKUp4 De installatie van president Jennifer Geerlings‑Simons raakte een snaar die diep in het klankbord van de Surinaamse beschaving weergalmt. Het was meer dan ceremonie of staatsrechtelijke formaliteit, het was een zinnebeeldige gebeurtenis die de ziel van Sranan beroerde. Want in onze republiek leven vele goden, en president Simons omarmde hen met open armen. Twee zegeningen, één boodschap Tijdens haar ambtsaanvaarding koos zij ervoor zich te laten zegenen door geestelijken uit twee verschillende geloofstradities: de Rooms-Katholieke Kerk en het Volle Evangelie. In dit symbolisch gebaar lag een erkenning van onze religieuze verscheidenheid besloten. Het is geen gebruik dat overal ter wereld navolging kent. Een meerstemmig Suriname Suriname is een meerstemmig land: hindoes, moslims, christenen, winti-aanhangers, boeddhisten en zij die hun goden dragen zonder naam of boek. President Simons zond met haar keuze een signaal uit: zij is geen leider van slechts één groep, maar van alle kinderen van deze natie. Door zich te laten zegenen door vertegenwoordigers uit verschillende geloofsstromingen, toonde zij eerbied voor het morele erfgoed van alle bevolkingsgroepen. Het was een daad van verbondenheid. Geen verdeling, geen afzondering, maar een gebaar van eenheid. Dromen die richting wijzen Men zou kunnen dromen. Dromen zijn in Suriname geen vlucht, maar richtingaanwijzers. Van een toekomstige beëdiging waarin ook een pandit bidt, een imam reciteert, een dominee een psalm aanhaalt en een winti-priester geurige kruiden spreidt in een zegenend gebaar. Niet als folkloristisch spektakel, maar als echo van wie wij werkelijk zijn: een natie van velen, geworteld in één bodem. Religieus en politiek geladen Was haar keuze religieus of politiek? De waarheid ligt, zoals zo vaak, in het midden. Het was religieus, want het eerde de geestelijke krachten die velen erkennen. Het was politiek, omdat het een boodschap uitzond die elke burger kon verstaan: “Ik dien u allen.” Niet slechts de kerkganger of de tempelbezoeker, maar ook de twijfelaar, de zoeker, en de kinderlijke gelovige. Een persoonlijke eed In Suriname is de zegening bij installatie van de president, ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders geen vaste vorm, maar een persoonlijke keuze. Ministers mogen kiezen voor de religieuze eed: “Zo waarlijk helpe mij God Almachtig”, met de hand op de Bijbel, de Koran of andere heilige boeken. Anderen leggen een algemene belofte af, zonder verwijzing naar religie. Christenen kiezen vaak voor de Bijbel; hindoes voor hun heilige boeken; moslims voor de Koran; sommigen voor niets anders dan hun geweten. Geloof met waardigheid gedragen Vicepresident Gregory Rusland staat bekend als protestant. Zijn geloof is geen geheim, maar hij draagt het waardig, zonder het op te dringen aan wie anders gelooft. Ook hij staat als symbool voor die Surinaamse geest van respect en vrijheid. Meervoudige zegen in het kabinet Uit de beëdigingsceremonie bleek dat de ministers in het kabinet‑Simons, ieder op persoonlijke wijze, hun eed of belofte aflegden. De eed werd afgelegd met religieuze overtuiging, in dienst van het volk. Lessen voor de toekomst Wat kunnen wij hieruit leren? Dat nationale eenheid niet ontstaat door gelijkvormigheid, maar door het respecteren van verschil. Dat de hoogste ambten van staat niet slechts juridische machtscentra zijn, maar symbolische ruimtes van nationale identiteit. En dat Suriname pas echt volwassen wordt, wanneer hij zijn veelheid niet vreest, maar viert. Suriname leeft met vele goden. En dat is geen zwakte, maar een zegen. De grens die verbindt Toch stelt deze veelheid ook vragen aan ons staatsbestel. Wat betekent secularisme in Suriname, waar geloof geen bijzaak is maar levensadem? De scheiding van kerk en staat is in ons land geen ijzeren hek, maar een moreel kompas: het voorkomt dat de ene levensbeschouwing de andere overheerst, maar sluit spiritualiteit niet uit van het publieke domein. In ons land is de staat neutraal, maar niet kil; zij sluit geen goden buiten, zolang zij elkaar niet bevechten. Secularisme in Suriname is daarom geen dogma van goddeloosheid, maar een wijze balans: de staat bestuurt met beide voeten op de grond, maar met het oor open voor de hemelse muziek van haar burgers. President Simons die zich laat zegenen door meerdere geestelijken overtreedt die grens niet. Zij eert de stemmen van het volk in hun verscheiden klank. De meergoden-zegen als staatstraditie De vraag rijst dan: kan deze “meergoden-zegen”, deze symbolische bekrachtiging van eenheidsdiversiteit, uitgroeien tot een Surinaamse staats­traditie? Het antwoord zou wel eens bevestigend kunnen zijn. Niet als verplichting, maar als spiegel van de ziel van de natie. Een ritueel waarin de geestelijke stemmen van het land zich verenigen om het leiderschap te zegenen, zou geen breuk vormen met secularisme, maar een Surinaamse vorm van het sacrale staatsbesef. Geen dogma’s, maar deugden. Geen rituele macht, maar moreel gezag. Een gezamenlijk gebed, niet tot één God, maar tot de vrede zelf. Zo’n traditie zou Suriname niet binden aan religie, maar verankeren in de geest van verdraagzaamheid. Harmonie En zo leren wij opnieuw: dat het hart van Suriname niet klopt in enkelvoud, maar in een harmonisch veelvoud. En dat in een land waar de regenboog goddelijke taal spreekt, het slechts passend is dat ook het hoogste ambt zich buigt voor de kracht van eenheid in verschil. Moge het een zegen zijn van velen, voor allen. Henk Doelwijt

President Simons omarmt religie Read More »

De brug naar morgen

De brug naar morgen Met deze veertiende en laatste aflevering sluiten we onze reeks over democratie, macht en gemeenschap af. We hebben gesproken over gesloten systemen, zwijgculturen, vergeten verhalen en morele erosie. Nu kijken we vooruit. Want zonder hoop, zonder verbeelding, zonder geloof in een betere morgen, blijft elke analyse een klacht.   Hoop is geen naïviteit In een tijd van teleurstelling, wantrouwen en stagnatie wordt hoop vaak gezien als een zwaktebod. Maar hoop is geen blind optimisme. Het is de moed om ondanks alles te blijven streven, te blijven kiezen, te blijven dromen. Hoop is een daad van verzet tegen fatalisme. Wie gelooft dat verandering mogelijk is, handelt anders. Wie zich verbeeldt dat het beter kan, begint het anders te doen. Dat is de kracht van hoop: het zet ons in beweging. De rol van verbeelding Verbeelding is de motor van toekomstgericht denken. We moeten durven voorstellen hoe een rechtvaardige samenleving eruitziet. Hoe een open overheid functioneert. Hoe gemeenschappen herstellen, samenwerken, groeien. Verbeelding geeft richting aan ons handelen. Daarom hebben we schrijvers, kunstenaars, denkers, jeugd en dromers nodig in de publieke sfeer. Niet als bijzaak, maar als kern van democratische vernieuwing. Zonder verbeelding blijven we gevangen in herhaling. Vertrouwen als wederzijdse opdracht Vertrouwen herstellen is geen project van bovenaf. Het vergt inspanning van allen: burgers, bestuurders, ambtenaren, media. Transparantie helpt, maar volstaat niet. Wat nodig is, is betrouwbaarheid, doen wat gezegd wordt, luisteren wat gevraagd wordt, erkennen wat misging. Vertrouwen groeit waar mensen elkaar weer recht aankijken. Waar fouten erkend en hersteld worden. Waar we elkaars menselijkheid opnieuw leren zien. De brug naar morgen ligt niet kant-en-klaar. Ze wordt geslagen uit dialoog, moed, herstel en samenwerking. Wat Suriname nodig heeft, is geen perfect plan, maar een betrokken volk. Geen feilloze leiders, maar mensen die durven dienen. Democratie is niet wat er elke vijf jaar op een stembiljet gebeurt. Democratie is wat wij elke dag doen of laten. De brug naar morgen ligt in onze handen.

De brug naar morgen Read More »

Het belang van herinneren

Het belang van herinneren In deze dertiende aflevering van onze reeks staan we stil bij een vaak vergeten fundament van democratische vernieuwing: collectief herinneren. Vooruitgang is niet mogelijk zonder reflectie op wat geweest is. Suriname draagt vele lagen van pijn, onrecht, verlies en ontkenning. Slavernij, contractarbeid, staatsgeweld, armoede en uitsluiting laten diepe sporen na. Maar zolang deze wonden niet collectief erkend en besproken worden, blijft genezing uit. Waarom herinneren politiek is Herinneren is nooit neutraal. Wat herdacht wordt en wat niet, vertelt iets over wie wij zijn als samenleving. De manier waarop geschiedenis verteld wordt, wie een standbeeld krijgt of juist vergeten raakt, vormt onze morele horizon. In Suriname is veel collectieve pijn nooit officieel benoemd. Er is geen nationaal ritueel van erkenning voor wat mensen hebben moeten verduren, individueel en als gemeenschap. Zonder gedeeld geheugen kan er geen gedeelde toekomst zijn. Wie niet rouwt, kan niet helen. Rouw als vorm van burgerschap Rouwen is niet alleen persoonlijk, het is ook politiek. Het is het collectief erkennen dat er geleden is. Dat fouten zijn gemaakt. Dat schade is toegebracht. Rouwen vraagt om stilstand, om ruimte en om ritueel. Maar in onze samenleving is daar weinig plek voor. We vragen slachtoffers om veerkracht, zonder hun pijn te erkennen. We praten over vooruitgang zonder het verleden te dragen. Dat is geen heling, maar verdringing. Vaak wordt gedacht dat excuses, herdenking of erkenning tekenen zijn van zwakte. Maar het tegenovergestelde is waar: pas als een samenleving haar schaduwen onder ogen ziet, kan ze echt groeien. Erkenning is de brug tussen verleden en toekomst. De kracht van herinneren ligt niet alleen in het verleden, maar in wat het heden ermee doet. Wanneer wij leren rouwen, samen, open, met moed ontstaat er ruimte voor heling, verbondenheid en wederzijds begrip. Dat is de eerste stap naar echte democratische wederopbouw.

Het belang van herinneren Read More »

De terugkeer naar gemeenschap

De terugkeer naar gemeenschap In de twaalfde aflevering van deze reeks keren we terug naar de basis: gemeenschap. Na dagen van analyses over geslotenheid, stilzwijgen en leiderschap, is het tijd om te vragen: wat kan ons weer verbinden? In een tijd van wantrouwen en fragmentatie kan alleen een hernieuwd gevoel van solidariteit de democratie nieuw leven inblazen. Gemeenschap is meer dan afkomst of locatie In Suriname wordt gemeenschap vaak gedefinieerd langs etnische, religieuze of regionale lijnen. Maar werkelijke gemeenschap gaat over gedeelde zorg, gedeelde verantwoordelijkheid en gedeelde toekomst. Het betekent niet dat we hetzelfde zijn, maar dat we erkennen dat we van elkaar afhankelijk zijn. Gemeenschap betekent: elkaar zien, horen en steunen, ook buiten verkiezingstijd, ook buiten onze directe groep. Wat verloren ging De opkomst van individualisme, politieke verdeeldheid, en economische strijd heeft veel gemeenschapsgevoel uitgehold. In buurten, districten en werkplekken zijn netwerken van onderlinge hulp afgebrokkeld. Democratie vereist echter een sociale onderlaag van verbondenheid: zonder gemeenschap geen gedeelde visie, zonder visie geen duurzame politiek. We zijn burgers geworden zonder buren. En zonder buren is er geen basis om de staat op te bouwen. Herstel begint onderaan Democratisch herstel komt zelden van bovenaf. Het begint met wederzijds vertrouwen tussen mensen die samenleven. Met concrete samenwerking op lokaal niveau. Met luisteren zonder agenda en helpen zonder voorwaarden. Een gezonde democratie rust niet op wetten alleen, maar op relaties. Niet op procedures, maar op vertrouwen. Dat vertrouwen begint niet in het parlement, maar op het erf, in de straat, op de werkplek. De terugkeer naar gemeenschap is geen nostalgie, maar noodzaak. Zonder gemeenschap is er geen democratie, slechts beheer van wantrouwen.

De terugkeer naar gemeenschap Read More »

Terug Naar Pagina

Social Media Kanalen

Contact ons

Abonneer
Abonneer

U kunt de inhoud van deze pagina niet kopiëren