July 15, 2025

De winst van medeplichtigheid In de tiende aflevering van deze reeks kijken we naar een ongemakkelijke waarheid: zwijgen loont. In bestuurskamers, ministeries, partijstructuren en zelfs maatschappelijke organisaties heerst een zwijgen dat niet voortkomt uit onwetendheid, maar uit berekening. Wie zwijgt, blijft binnen. Wie spreekt, riskeert uitsluiting. Zo ontstaat een zwijgeconomie waarin medeplichtigheid wordt beloond en integriteit afgestraft. De prijs van spreken Suriname kent genoeg mensen die weten waar het misgaat. Die documenten hebben ingezien, processen van binnenuit hebben meegemaakt of getuige waren van besluitvorming die de burger schaadt. Maar wie zijn stem verheft, verliest vaak meer dan hij wint. Zij worden geïsoleerd. Ambtenaren worden overgeplaatst of ontslagen. Journalisten worden tegengewerkt, genegeerd of onder druk gezet. Het gevolg: een collectieve zelfcensuur. Niet alleen uit angst, maar ook uit strategie. Wie zwijgt, blijft in positie. Wie meedoet, maakt carrière. Zo wordt zwijgen een valuta in het systeem. De winst van medeplichtigheid In veel gevallen is het niet de dader, maar het zwijgen van omstanders dat beleid schadelijk maakt. Als ambtenaren rapporten aanpassen om ministers te beschermen, als consultants meeschrijven aan nota’s met halve waarheden, als DNA-leden zich onthouden van kritische vragen om coalitie-afspraken niet te verstoren, dan is de verantwoordelijkheid gedeeld. Medeplichtigheid wordt beloond met toegang, projecten, reizen, functies en promoties. Zo wordt de publieke sector een systeem waarin loyaliteit belangrijker is dan waarheid. De kosten voor de samenleving Een samenleving waarin waarheid plaatsmaakt voor loyaliteit, verliest haar morele kompas. Fouten worden herhaald. Misstanden worden gecamoufleerd. Jongeren leren dat ethiek onderhandelbaar is en dat meedoen belangrijker is dan opstaan. Het leidt tot beleidsarmoede: niemand durft iets te zeggen, niemand durft risico te nemen. En dus stagneert de vernieuwing. Want echte vernieuwing begint met het benoemen van wat verkeerd gaat. Zwijgen is geen deugd wanneer het recht buigt onder de last van stilzwijgende instemming.

De staat als spiegel In deze elfde aflevering van onze reeks keren we de blik naar onszelf. Want hoewel we de afgelopen weken vooral gesproken hebben over structuren, systemen en machthebbers, is er een ongemakkelijke spiegel die we niet mogen vermijden: de samenleving zelf. Politiek leiderschap ontstaat immers niet in een vacuüm. De leiders die opstaan en vooral zij die blijven, zeggen iets over wie wij zijn, wat wij toestaan en waar wij in geloven. Leiderschap als symptoom Veel Surinamers spreken hun ongenoegen uit over politieke leiders: hun stijl, hun keuzes en hun moraal. Zelden wordt gevraagd: hoe zijn deze leiders daar gekomen? Wie heeft ze gesteund? Wie bleef zwijgen? Wie bleef trouw uit gewoonte, groepsdruk of kortetermijnbelangen? Politieke leiderschap is vaak een reflectie van collectieve waarden, angsten en verwachtingen. Wie leiderschap tolereert dat corrupt, autoritair of ondoorzichtig is, legitimeert het stilzwijgend. En wie blijft stemmen op dezelfde gezichten zonder eisen te stellen, bevestigt het patroon. De cultuur die leiders vormt Suriname kent een lange geschiedenis van persoonsverheerlijking, volgzaamheid en loyaliteit boven inhoud. Leiders worden vereerd, niet bevraagd. Machtsmisbruik wordt gebagatelliseerd met uitspraken als “ze doen het allemaal”. Zo ontstaat een politieke cultuur waarin charisma belangrijker is dan integriteit, afkomst belangrijker dan visie en belofte belangrijker dan resultaat.   Als we andere leiders willen, moeten we ook andere burgers worden. Meer eisend, meer kritisch, maar ook meer betrokken. We moeten leiderschap opnieuw definiëren: niet als positie, maar als dienstbaarheid; niet als prestige, maar als plicht, niet als macht, maar als mandaat. De staat is niet los van ons. Zij weerspiegelt wie wij kiezen, wie wij volgen, wie wij laten begaan. Als de spiegel ons niet bevalt, moeten we niet alleen het glas bekritiseren, maar ook het beeld dat wij erin projecteren.

De Surinaamsche Bank zet Huize Albertine in het zonnetje https://youtu.be/wbG0c1VCLlM De bewoners van Huize Albertine zijn op zaterdag 12 juli jongstleden in de bloemetjes gezet door De Surinaamsche Bank N.V. Deze geste vond plaats in het kader van het 160-jarig jubileum van de bank, dat in januari van dit jaar werd gevierd. Zes maanden later klinkt het jubileumlied nog steeds door. Onder het motto: “Werk aan het nu en geef de toekomst door”, blijft DSB haar maatschappelijke betrokkenheid kracht bijzetten. De oudste commerciële bank van Suriname legde tijdens haar jubileumviering een helder statement af: traditie leeft, zolang zij wordt doorgegeven. Dit is niet slechts in woorden, maar met daden van betekenis en een vooruitziende blik. In dat kader genoten de bewoners van Huize Albertine van een gezellig samenzijn, mogelijk gemaakt door de bank. Corporate Responsibility DSB erkent het belang van zorg voor ouderen. Sinds de oprichting van Huize Albertine op 23 augustus 1975 heeft dit tehuis, ondanks financiële kwetsbaarheid, een veilig thuis geboden aan senioren, gedragen door geloof en gemeenschapszin. DSB ondersteunt deze inzet van harte en ziet het als haar verantwoordelijkheid om bij te dragen aan cultuur en sociale voorzieningen. Katalysator voor maatschappelijke waarde Met de slogan “Werk aan het nu en geef de toekomst door”, benadrukt DSB haar missie: niet alleen terugkijken op 160 jaar bankgeschiedenis, maar vooral vooruitblikken naar duurzame ontwikkeling en blijvende ondersteuning voor klanten en samenleving. De bank presenteerde haar verjaardag dan ook niet enkel als feestelijke mijlpaal, maar als een katalysator voor maatschappelijke waarde: innovatie, klantgerichtheid en verantwoordelijkheid voor het welzijn van land en volk. Huize Albertine: meer dan een gebouw Huize Albertine, het tehuis van de Evangelische Broedergemeente in Paramaribo, werd opgericht om seniorenburgers te herbergen, zowel zelfstandige als minder vitale ouderen. Waar het tehuis oorspronkelijk plaats bood aan circa 100 bewoners, huisvest het tegenwoordig zo’n 50 ouderen, ondersteund door een even grote groep personeelsleden. Het tehuis is ontstaan vanuit geloof en zorg en wordt gedragen door de Broedergemeente. Huize Albertine is niet slechts een gebouw, maar een levend bestaan van trouw aan ouderen. Als diaconaal initiatief biedt het een veilige en beschermde leefomgeving een thuis waar zorg, respect en gemeenschap centraal staan.